|  |  |  | 

جاھان جاڭالىقتارى وقيعا ساياسات

رەسەيدىڭ تۇركياداعى ەلشىسى قاستاندىق قۇربانى بولدى

رەسەي ەلشىسىنە قاستاندىق جاساۋشى ادام قۇلاپ تۇسكەن اندرەي كارلوۆتىڭ قاسىندا تۇر. انكارا، 19 جەلتوقسان 2016 جىل

رەسەي ەلشىسىنە قاستاندىق جاساۋشى ادام قۇلاپ تۇسكەن اندرەي كارلوۆتىڭ قاسىندا تۇر. انكارا، 19 جەلتوقسان 2016 جىل

قاستاندىق جاسالعان كورمەگە بارعان قىرعىزستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىسى ازاتتىققا وقيعانىڭ قالاي بولعانىن بايانداپ بەردى.

جەلتوقساننىڭ 19-ى كۇنى انكاراداعى قازىرگى زامان ونەر ورتالىعىندا “تۇرىكتەر كورگەن رەسەي” اتتى فوتوكورمەنى اشۋعا بارعان رەسەيدىڭ تۇركياداعى ەلشىسى اندرەي كارلوۆ قاستاندىقتان قازا بولدى. ەلشىنى تاپانشامەن اتىپ ولتىرگەن ادام پوليتسيامەن اتىس كەزىندە وققا ۇشتى دەپ حابارلاندى. تۇركيا بيلىگى شابۋىل جاساۋشىنىڭ “انكارا پوليتسەيى مەۆليۋت مەرت التينتاش” ەكەنىن مالىمدەدى. جەرگىلىكتى باق تاراتقان ۆيدەولاردا قارا ءتۇستى كوستيۋم-شالبار مەن اق كويلەك كيىپ، قارا گالستۋك تاققان قاستاندىق جاساۋشى ەر ادام “اللاھۋ اكبار!” دەپ ايعايلاپ، “سيريا مەن الەپپوداعى جاعداي ءۇشىن كەك العانىن” ايتادى. ونەر گالەرەياسىندا جاسالعان شابۋىل كەزىندە بىرنەشە ادام جارالانعان. ءبىر كۇن بۇرىن تۇركيادا رەسەيدىڭ سيريا پرەزيدەنتى باشار اسادتى قولداعانىن ايىپتاعان قوعامدىق نارازىلىق اكتسياسى وتكەن ەدى.

رەسەي سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى اۋەلى اندرەي كارلوۆتىڭ شۇعىل تۇردە اۋرۋحاناعا جەتكىزىلگەنىن راستاپ، كەيىن ديپلوماتتىڭ مەرت بولعانى تۋرالى رەسمي مالىمەت جاريالادى.

ونەر ورتالىعىنداعى ءىس-شاراعا بارعان قىرعىزستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىسى يبراگيم جۋنۋسوۆ قاستاندىق ارەكەتىنىڭ كۋاسى بولعان. ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا جۋنۋسوۆ: ” مەن، وزبەكستاننىڭ ەلشىسى مەن [اندرەي] كارلوۆ ۇشەۋمىز بىرگە اڭگىمەلەسىپ تۇرعانبىز. وعان (كارلوۆقا – رەد.) ءسوز بەرىلدى، ءبىز مىنبەردىڭ قاسىندا تۇردىق. قاسىندا ءبىر جىگىت ءارلى-بەرى ءجۇردى. كۇزەتشى دەپ ويلاعام. كارلوۆقا ءسوز بەرىلگەن سوڭ ەكى مينۋت وتپەي جاتىپ، اتا باستادى. وق اتقان ادام: “اللاھۋ اكبار!” دەپ ايقايلادى دا، بارىمىزگە “جەرگە جاتىڭدار!” دەپ بۇيىردى. ادامدار قاشا باستادى. قايتا اتىس باستالدى. وعى تاۋسىلعانىن بايقاپ، كەتۋگە ىڭعايلاندىم. ء[بىرازىمىز] كوشەگە شىعىپ ۇلگەردىك، ىشتە قالعانداردى ول جىبەرمەي تۇردى” دەدى.

جۋنۋسوۆتىڭ سوزىنشە، مادەني ءىس-شاراعا ءجۇز شاقتى ادام جينالعان.

قاستاندىقتان سوڭ ىلە-شالا تۇركيا پرەزيدەنتىنىڭ اكىمشىلىگى “تايىپ ەردوعان رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن تەلەفون ارقىلى سويلەستى” دەپ مالىمدەدى.

تۇركيا پرەزيدەنتى تايىپ ەردوعان مەن رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين. ستامبۋل، 10 قازان 2016 جىل

تۇركيا پرەزيدەنتى تايىپ ەردوعان مەن رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين. ستامبۋل، 10 قازان 2016 جىل

 

ديپلوماتتىڭ دەنەسى جەتكىزىلگەن اۋرۋحانا الدىندا جۋرناليستەرگە سۇحبات بەرگەن انكارانىڭ مەرى مەليح گوكچەك “قاستاندىق جاساۋشىنىڭ تۇركيا مەن رەسەيدىڭ قارىم-قاتىناسىن بۇزۋدى كوزدەگەنىن” ايتتى.

ەلشى اندرەي كارلوۆقا جاسالعان قاتىگەز قاستاندىقتى اقش، ۇلىبريتانيا، گەرمانيا مەن فرانتسيا باستاعان باتىس ەلدەرى جاپپاي ايىپتاپ شىقتى.

رەسەي مەن تۇركيا – سيرياداعى ازاماتتىق سوعىسقا ارالاسقان ەلدەر. بەس جارىم جىلدان استام ۋاقىتقا سوزىلعان سوعىس كەزىندە رەسەي سيريانىڭ اۆتوكرات پرەزيدەنتى باشار اسادتى قولداپ، بىلتىر وپپوزيتسيالىق كوتەرىلىسشىلەرگە قارسى اسكەر كىرگىزدى. تۇركىتىلدەس از ساندى ەتنوستاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ دەگەن جەلەۋمەن تۇركيا دا سيرياعا اسكەر كىرگىزىپ، شەكارانىڭ ەكى بەتىندەگى كۇرد جاساقتارىنا قارسى وپەراتسيا جۇرگىزىپ جاتىر. ەلدەن ەكى ميلليون سيريالىق بوسىپ كەتتى. ولاردىڭ ءبىر بولىگى باتىس ەۋروپاعا جەتۋگە تىرىسقانىمەن كوپشىلىگى تۇركياداعى بوسقىندار لاگەرىن پانالاپ جاتىر.

بىلتىر سيرياداعى رەسەيلىك ۇشاقتى تۇركيالىق اسكەر “شەكارا بۇزدى” دەگەن ايىپپەن اتىپ تۇسىرگەن سوڭ ماسكەۋ مەن ستامبۋلدىڭ اراسى كۇرت سۋىعان. رەسەي بىرقاتار تۇركيا تاۋارلارىن يمپورتتاۋعا تىيىم سالعان بولاتىن.

بيىلعى ماۋسىمدا تايىپ ەردوعان ۇشاقتى اتىپ تۇسىرۋگە بايلانىستى “وكىنىش ءبىلدىرىپ”، پۋتينگە حات جازعان. شىلدەنىڭ 15-ىندە تۇركيادا “بولماي قالعان اسكەري توڭكەرىستەن” سوڭ 230 ادام قازا تاۋىپ، بيلىك ەردوعاننىڭ قارسىلاستارىن جاپپاي قۋدالاي باستاعان. بۇل ارەكەتتى باتىس ەلدەرى سىناپ شىققان. سوڭعى جىلدارى تۇركيانىڭ ەكونوميكالىق دامۋى دا باياۋلاپ قالدى. بۇدان سوڭ انكارا “اسكەري توڭكەرىستى جاساۋشىلار مەن ۇشاقتى اتىپ تۇسىرۋشىلەر تۇركيا مەن رەسەيدىڭ قارىم-قاتىناسىن ادەيى ناشارلاتپاق بولدى” دەپ مالىمدەگەن.

تامىزدىڭ 9-ىندا سانكت-پەتەربۋرگتە كەزدەسكەن رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين مەن تۇركيا پرەزيدەنتى تايىپ ەردوعان “ۇشاق داۋىنا” بايلانىستى جەتى ايعا سوزىلعان ديپلوماتيالىق تەكە-تىرەستەن سوڭ قايتادان قارىم-قاتىناستارىن جاقسارتۋ تۋرالى ۋاعدالاسقان. سودان بەرى انكارا مەن ماسكەۋدىڭ اراسى سالىستىرمالى تۇردە جاقسارىپ، ەكى تاراپ تەك سيريا پرەزيدەنتى باشار اسادقا قاتىستى كەلىسپەي قالىپ ءجۇردى. رەسەي اسادتىڭ بيلىك باسىندا قالا بەرۋىنە مۇددەلى بولسا، تۇركيا اساد تۇرعاندا ەلدەگى ازامات سوعىسى مەن جىكشىلدىك بىتپەيدى دەپ سانايدى.                                                                                                                                                                          ازاتتىق راديوسى

Related Articles

  • “ساياسي ۇپاي جيناۋعا تىرىسىپ جاتىر”. ساراپشى توقاەۆتىڭ ەاەو جيىنىندا ايتقانى جايلى

    ايان قالمۇرات قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۆيدەوكونفەرەنتسيا ارقىلى وتكەن ەاەو جيىنىنا قاتىسىپ وتىر. 19 مامىر 2020 جىل. مامىردىڭ 19-ىندا ەۋرازيا ەكونوميكالىق وداعىنا (ەاەو) مۇشە ەلدەردىڭ پرەزيدەنتتەرى ۆيدەوكونفەرەنتسيا ارقىلى وتكەن جيىندا ۇيىمنىڭ الداعى بەس جىلعا ارنالعان دامۋ ستراتەگياسىن قابىلداعان جوق. جيىن كەزىندە قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ستراتەگيا جوباسىن «ەل ۇكىمەتتەرى مەن پارلامەنتىنىڭ دەربەستىگىن شەكتەيدى» دەپ، كەيبىر تۇسىن قايتا قاراۋ قاجەت دەگەن ۇسىنىس ايتتى. تاۋەكەلدى باعالاۋ توبىنىڭ ديرەكتورى، ساياساتتانۋشى دوسىم ساتپاەۆ ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا ەكونوميكالىق كەڭەس وتىرىسىنداعى توقاەۆ ءسوزىنىڭ استارى جايلى، نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اقىرى تاياعان ءداۋىرى، ەۋرازيا ەكونوميكالىق وداعى ىشىندەگى قوردالانىپ قالعان قايشىلىقتار جايلى ايتتى.  ەاەو ىشىندەگى جوعارعى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ جوبانىڭ ىشىندە “ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق ينتەگراتسيانىڭ 2025

  • ماۋلەن اشىمباەۆ پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ تاعايىندالدى

    مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن ماۋلەن ساعاتحانۇلى اشىمباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ تاعايىندالدى. بۇل تۋرالى 4 مامىردا ءتۇس كەزىندە اقوردا سايتى حابارلادى. ماۋلەن ساعاتحانۇلى اشىمباەۆ (28 قاڭتار 1971 جىل، الماتى) – ەكونوميست، قوعام قايراتكەرى، قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ V شاقىرىلىمىنىڭ حالىقارالىق ىستەر، قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولعان، “نۇر وتان” پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.  ال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەكونوميكا جانە سوتسيولوگيا فاكۋلتەتىن بىتىرگەن (1993), ەكونوميست، پوليتەكونوميا وقىتۋشىسى. ساياساتتانۋ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى(ديسسەرتاتسيا تاقىرىبى “پوليتيچەسكي ترانزيت ۆ كازاحستانە ۆ كونتەكستە پروتسەسسوۆ گلوبالنوي دەموكراتيزاتسي”، 2001). «قۇرمەت» وردەنىمەن ماراپاتتالعان.  ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەننەن سوڭ 1993-1994 جىلدارى باسپاسوز جانە بۇقارالىق اقپارات مينيسترلىگىنىڭ جۇيەسىندە جۇمىس ىستەدى. 1994-1995 جىلدارى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى كەڭەس دەپۋتاتىنىڭ كومەكشىسى. 1995 جىلعى ماۋسىم - قاراشا ارالىعىندا – قاۋىپسىزدىك كەڭەسى اپپاراتىنىڭ كونسۋلتانتى. 1995-1999 جىلدار ارالىعىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى

  • توقاەۆ داريعا نازارباەۆانىڭ وكىلەتىن نەگە توقتاتتى؟

    اسىلحان ماماشۇلى ايان قالمۇرات ماسكا تاققان داريعا نازارباەۆا سەنات وتىرىسىندا. 9 ءساۋىر 2020 جىل. قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ پارلامەنت سپيكەرى داريعا نازارباەۆانىڭ وكىلەتىن توقتاتقانىن ساياساتتانۋشىلار «بيلىك ترانزيتىنە اسەرى بار قادام» دەپ سانايدى. بۇرىنعى پرەمەر-مينيستر اكەجان قاجىگەلدين «ساياسي داعدارىس» دەپ ەسەپتەيدى. “بيلىكتەگى بەلگىسىزدىك” قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ سەنات ءتورايىمى داريعا نازارباەۆانىڭ دەپۋتاتتىق وكىلەتىن توقتاتقانى جايلى بۇگىن، 2 مامىردا تۇستە جاريالاعان جارلىعى الۋان ءتۇرلى پىكىر تۋدىردى. بيلىكتىڭ ءوزى بۇل شەشىمگە بايلانىستى ەشقانداي تۇسىنىكتەمە نەمەسە اقپارات تاراتقان جوق. جارلىقتى الەۋمەتتىك جەلىدە جاريالاعان پرەزيدەنت ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ جەتەكشىسى بەرىك ءۋالي ارادا ءبىر ساعات وتكەن سوڭ توقاەۆتىڭ داريعا نازارباەۆاعا العىس ايتقانى تۋرالى تۆيتتەر پاراقشاسىنا جازعانىن بولىسۋمەن شەكتەلدى. ساياسي ساراپشىلار قاسىم-جومارت توقاەۆ داريعا نازارباەۆانىڭ وكىلەتىن نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كەلىسىمىمەن توقتاتتى

  • شىنايى تاريح قايدا؟

    قازاق تاريحى بۇرىنعى كوممۋنيستىك يدەولوگيا سالقىنىنان ارىلدى ما؟ “التىن وردانىڭ” قۇرىلعانىنا 750 جىل ما؟ تاريح فاكۋلتەتتەرى نەنى وقىتادى ؟ ۇلتتىق كوزقاراستاعى قازاق تاريحى جازىلا ما ؟ ======================= ۇنەمى كوكەيدەن كەتپەيتىن تاريحىمىزعا بايلانىستى باستى سۇراقتار وسى. وسىدان شامالى ۋاقىت بۇرىن “التىن وردانىڭ 750 جىلدىعىن” اتاپ وتەمىز دەگەن ءسوز ەستىلگەن. سوعان مەن تاڭعالدىم. جوشىنىڭ ۇلكەنى باتىي 1239- جىلى بۇكىل رۋس كنيازدىكتەرىن، كيەۆتى، شىعىس ەۋروپانى جاۋلاپ العاننان كەيىن 1240-جىلى سارايشىقتا التىن وردا مەملەكەتىن قۇرعان. بۇل ورىس تاريحىندا دا، باسقا ەلدەردىڭ تاريحىندا دا جازىلعان، وشپەيتىن، وزگەرمەيتىن تاريح. ياعني، التىن وردانىڭ قۇرىلعانىنا 750 جىل ەمەس، 780 جىل. ال، جوشى حانعا كەلەتىن بولساق، ول قازاق تاريحىنىڭ باسىندا تۇرعان ءۇلى حان. ولاي دەيتىن سەبەبىمىز 1219-1220- جىلى سىرداريادان

  • اقش-سوۆەت قاتىناستارىنداعى شىڭجاڭ ولكەسى

    سۇگىرەتتەرگە قىسقاشا تۇسىنىكتەمە: ءبىرىنشى سۇگىرەتتە، اقش-تىڭ شىڭجاڭ ولكەسىندەگى تۇڭعىش وكىلەتتى باس ەلشىسى ەدموند كلاب جانە ديحۋا قالاسىنداعى ء(ۇرىمجى) اقش كونسۋلىنىڭ الدى تۇسىرىلگەن. ۋاقتى، 1943- جىلدىڭ ءساۋىر ايى.  ەكىنشى سۇگىرەت، اقش ۇكىمەتىنىڭ شىڭجاڭ ولكەسىندەگى وكىلەتتى ەلشىسى جون حالل پاكستون مىرزا(1946′دان سوڭ ەلشى بولدى).  ءۇشىنشى سۇگىرەت، شىڭجاڭ ولكەسىنىڭ ساياسي، اكىمشىلىك ورتالىعى ديحۋا قالاسىندا ء(ۇرىمجى) ورنالاسقان اقش كونسۋلدىعى. كونسۋل الدىندا تۇرعاندار ج. پاكستون جانە زايىبى.  ءتورتىنشى سۇگىرەت، 1946-جىلدىڭ قاراشا ايىندا ديحۋاداعى اقش كونسۋلى الدىندا تۇسىرىلگەن. ارتقى قاتار وڭنان ءتورتىنشى ادام جون حالل پاكستون. پاكستون اقشتىڭ شىڭجاڭ ولكەسىندەگى وكىلەتتى ەلشىسى بولىپ تاعايىندالعان كەزى. 1941-42 جىلدان كەيىن شىڭجاڭ ولكەسىندە كىلت وزگەرىستەر باستالدى. ولكەنىڭ سىرتقى ساياسي ديپلوماتياداعى باعىتى وزگەرىپ جاتتى. سوۆەت-شىڭجاڭ قاتىناستارى جول ايرىققا كەلىپ ءتۇيلىستى.

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: