تۇيسىكتەر توتەمى
kerey.kz
وركەن سالۋبايۇلى 1984جىلى قحر-داعى التاي ايماعى قابا اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. 2011جىلى قحر – جياڭسۋ پروۆينتسياسىنداعى نانكين ۋنيۆەرسيتەتىن تامامداعان. جىلان جىلعى قىران وزەنىنىڭ جاعالاۋىندا وتكەن اتاقتى سۇلەيلەر جيىلعان <<التىن قانات اقيىقتار>> ءمۇشايراسىندا 2ورىن يەگەرى بولىپتى. وركەننىڭ <<تاس بوياۋ>> دەگەن پوەزيالىق كىتابى بار. اقىن بۇل كۇندەرى التاي ايماعىنىڭ حالىق راديوسىندا قىزمەتتە. الەمدىك تولعانىستاردىڭ بۋناعى مەن بۋىنىنىڭ اراسىندا ەربەڭدەگەن ادامزاتتىق نازىك، كۇڭگىرت اعىننىڭ توڭىرەگىندە جۇرتىنىڭ كۇللى ەتنوگرافياسى مەن دۇنيە تانىمىن الاۋلايلاتقان تىم سيرەك كەزىگەتىن از اقىننىڭ شوقتىقتىسى وسى وركەن سالۋباي مىرزا!
اقىننىڭ باعى اشىلسىن!
تۇيسىكتەر توتەمى
تىنشتىقتا ۇردالدى ۋاقىت،
ساعات شەڭبەرلەرى ىشىندەگى ءشاشىلدى سيفىرلار،
كوزىمدى كولەگەيلەيدى، مەزگىل قالدىقتارىنان ۇشقان قيساپسىز قيقىمدار.
جىم-جىلاس تىرشىلىكتىڭ جانارىنا ۇرەي ۇيالاپ،
جاساعان وعاندا بولمىس ساناسىنداعى ءبىر وي قيانات.
مەننەن دە بۇگىن يەسىز قالىپ قاڭعىرعان تەكتى رۋح،
جاسىمدى تۇرمىن كوشپەندىلەر اسپاننان جاۋعان جاڭبىرعا كەپتىرىپ.
بوساتتىم سوسىن الاقانىم سىزىقتارىنا بايلانعان شەكسىزدىك ارقاۋىن،
عاسىردىڭ كۇرسىنىسىنەن ءبىلىندى تەكسىزدىك شارشاۋى.
بوستاندىق بەردىم دەمىممەن ۇرلەپ كەڭستىكتەگى قىلمىستى توزاڭعا،
اقيقاتتان ايتىلماي قالعان بار ەدى بىلەم ءسوز وندا.
سول توزاڭ مەنىڭ تاريحىم بەتىنە تامعان كەڭستىك نۇكتەسى،
ءتىلسىم تابيعاتتىڭ كيەسىمەن كورسەتكەن ماعان نۇح سەسى.
ول-داعى ءبىر قاسىرەتتى قۇرلىعىم ەدى اسپانعا اسىلعان نۇر جىپپەن،
ماڭگىلىك پارەللەل جاتقان تابانىمداعى قۇرلىقپەن،
ايتادى ءداتىن كىمدەرگە بارىپ سول قاڭعىباس قۇرلىعىم،
مەنىڭدە اياقسىز اياقتالعان ماندىماس تىرلىگىم.
شارشاعان ولدا جان ايعاي داۋىستار ىشىندە سەندەلىپ،
شارشاتقان مەنىدە ادامىزات نيەتىندەگى پەندەلىك.
قارايدى ماعان مەزگىل تۇسىندەگى رەڭدەر وڭىپ،
ۇرعاشىلار قۇشاعىنداعى گۇلدەردە تۇنەرگەن توڭىپ،
اينالعان ولار انا قۇرساعىنداعىداي كوركەم ءبىر پشىنگە،
سارقىلعان بۇگىندەرىندە، جۇتىلعان عۇمىرلار ەرتەڭنىڭ ىشىندە.
جوعالدى ءبارى عاسىرلار ميمىرتىنداعى نىشانعا ءسىڭىپ،
مەن، سەن، ول ۇشەۋمىزدىڭ ارامىزدا تۇس، ارمان، كۇدىك.
ورمەكشىلەر جاتادى كوزىمنەن اققان تور قۇرىپ جاسىما،
سورىما بولا قونعام مەن سور قۇدىق باسىنا.
دەمىمە جىلىنعان تىنىشتىقتاردى وي كۇناسى ۇركىتىپ،
ءولارا دۇنيەسىنىڭ ىشندە جۇرەم، توتەمگە اينالعان تۇيسىكتەرىمدى ءپىر تۇتىپ.
امالنامادان
مەن تۋىلماي تۇرعاندا،
كەڭىستىگىم ەدى انامنىڭ قۇرساعى،
اكەمنىڭ سيپاعان الاقانىنىڭ جۇزىمە تۇسكەن نۇر تابى.
ونىڭ الاقانى كۇن ىسپەتتى ەدى سول كەڭستىگىمدى اينالعان،
عاجايىپ جىلىلعىن وتكىزگەن ماعان ماڭدايدان.
سەزدىم مەن ونىڭ تامىرىنداعى قاننىڭ اعىسىن،
ەستىلدى ودان ءوز بويىمداعى تانىس ءۇن.
اۋامەن نۇردىڭ كولەڭكەسىندە،
توپىراقتىڭ يسىن يىسكەدىم ەس كىردى ماعان،
الدىمدا تۇردى جۇمباق دۇنيەگەاينالعان شەكسىز ءبىر عالام،
ەستىدىم سوسىن ءتىلسىم تابيعاتتىڭ دۇعا تىلەگىن،
مەن ونى انامنىڭ قۇرساعىندا جاتقاندا ۇعاتىن ەدىم.
كيەلى قۇستار قاۋىرسىندارىن ورتەپ جاسادى اسپان ىرىمىن،
تىڭدادىم تاعى شايتان مەن پەرشتەلەردىڭ كۇبىرىن.
ناجاعايدىڭ جارىعىنان جاسالعان ىلەزدىك كۇندىزىم،
كورسەتتى ماعان تۇنەكتە جاتقان دۇنيەنىڭ مۇڭ جۇزىن.
ءجۇردىم مەن سودان سول تۇنەكتەردى دەمىممەن قۋىپ،
ءجۇردىم مەن سودان سول تۇنەكتەردى جاسىممەن جۋىپ.
جارىقتى كۇتتىم تۋعان توپىراعىما شۇعىلاسىن شاشقان،
حالىمدى مەنىڭ جەتىمدىك تارتقان ۇعىناتىن اسپان.
ايىقترۋ ءۇشىن ىشىمدە جاتقان وسى قۇسامدى،
تامىزدىق تاستار باقسىنىڭ قىزىل تىلمەن تۇتاندى،
قاسىرەتىمدى مەنىڭ ءۇن-تۇنسىز جانعان تاس ءبىلدى،
جۇرەگىمدەگى جاراقاتىمدا اسقىندى.
—————————————————
kerey.kz
پىكىر قالدىرۋ