ءبىر ءدۇبىر كەتپەي قويدى اسپان جاقتان.
kerey.kz
امانحان ءالىمۇلى 1952 جىلى 20 قاڭتاردا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى، وتىرار اۋدانى، قوجاتوعاي اۋىلىندا تۋعان. 1969 جىلى سول اۋىلداعى امانگەلدى اتىنداعى ورتا مەكتەپتى بىتىرگەن. 1975 جىلى كازگۋ-ءدىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇسىپ، 1981 جىلى بىتىرەدى. وقۋدى بىتىرگەننەن سوڭ، 1981-1989 جىلدار ارالىعىندا رەسپۋبليكالىق باق «قازاقستان پيونەرى» («ۇلان») ، «لەنينشىل جاس» («جاس الاش»), «قازاق ادەبيەتى»، «تۇركىستان» جانە «قازاق راديوسىندا» قىزمەت ەتتى.
1991-1993 جىلدار ارالىعىندا ماسكەۋدەگى م.گوركي اتىنداعى ادەبيەت ينستيتۋتىنىڭ جانىنداعى جوعارعى كۋرسىنىڭ كۇندىزگى بولىمىندە وقيدى. 1994-2012 جىلدار ارالىعىندا «زاڭ گازەتىندە» جاۋاپتى حاتشى جانە شولۋشى بولىپ قىزمەت ەتتى. امانحان ءالىمۇلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «مادەنيەت قايراتكەرى»، م.ماقاتاەۆ اتىنداعى سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى (الاش» سىيلىعىنىڭ), وڭتۇستىك قازاقستانعا ەڭبەگى سىڭگەن مەدالىمەن، «جاندوس» اتىنداعى سىيلىقتىڭ يەگەرى، «ۇلت پاتريوتى» گراموتاسىمەن ماراپاتتالعان، قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى. «وتكىردىڭ ءجۇزى»، «اينۇرى الاقانىمدا»، «جانىمنىڭ جاپىراعى»، «بەس قوڭىراۋ»، «كەزدەسۋ» پۋبليتسيستيكالىق جانە ولەڭدەر جيناعىنىڭ اۆتورى. جاقىندا «اتاقونىس» اتتى جىر-جيناعى جارىققا شىقتى.
قازىر ۇلتتىق قوعامدىق-ساياسي «اقيقات» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى.
قىلىقتى قىز
قىلىقتى قىز قىپشا بەل، قيىق قاستى،
تۇرسام دا مەن الدىڭدا ءيىپ باستى،–
مەنەن بۇرىن جەل سيپاپ بۇرىمىڭدى،
مەنەن بۇرىن تاعى سول ءسۇيىپ قاشتى.
قىلىعىمدى قۇلىنداي تۇسادى ما،
بالا شاعىم باسىمنان ۇشا بۇلا،–
مەنەن بۇرىن اي نۇرى ايمالادى،
مەنەن بۇرىن ءتۇن الىپ قۇشاعىنا.
اڭعارا دا بەرمەيتىن كۇيدى كەيدە،
تەككە ۇشپا سەزىممەن ءسۇيدى دەي مە؟–
مەنەن بۇرىن كوك نوسەر جۋىندىرىپ،
مەنەن بۇرىن تانىڭە ءتيدى جەيدە.
تارتىپ تاعدىر تاعاتسىز كۇزىڭدى العا،
بويىمدى العان كەزىندە ىزىڭ، شالما،–
مەنەن بۇرىن ۇيقىڭنان تاڭ وياتىپ،
مەنەن بۇرىن كۇن شايدى ءجۇزىڭدى الما.
كورىنىسىندەي كوڭىلسىز جاستى كۇننىڭ،
مىسى ەڭسەمدى ءبىر مەزگىل باستى مۇڭنىڭ.
باقىتتى ارتىق بارىنەن سەزىنەر ەم،
تيسە باسىم شەتىنە جاستىعىڭنىڭ.
كۇزگى نايزاعاي
تىرشىلىكتىڭ تۇڭعيىق ارتى كۇمان،
ايتشى، دوسىم، قالايشا پارقىن ۇعام؟!
جاتىر بۇلتتار جارىلىپ، داربىزدارداي،
شارت-شۇرت ەتكەن نايزاعاي جارقىلىنان.
تىنىم بەرمەي تۇرعان جەل باستان باققا،
كىدى كۇنگە قۇشاعىن اشقان شاق پا؟!
نوسەر قۇيىپ بەرەردەي، قوس قارايعان،
قورقىنىشپەن قارايمىز اسپان جاققا.
قۇشاعىمدا دىرىلدەپ تۇرعان قىزدى،
اققايىڭعا ۇقساتتىم ۇرعان كۇزگى.
قىزىقتىرا قويماس-اۋ، اسپان تاققان،
وڭعان كۇمىس، اي دەگەن، سىرعاڭ ءبىزدى.
ەكەۋمىزدە كۇدىك بار تاعى باسقا،
ۇرىنىپ قالعان كۇزگە شاعى، قاسقا!
قويشى، ايتەۋىر، سۋىق كوز سياقتانعان،
كەلەتۇعىن كەز ەمەس باعىن اشقا.
قانى قات اۋمايتىن كۇن قاسقالداقتان،
بولساڭ دا مەزگىل كۇتىپ، باستان باققان، -
ءۇيىر-ءۇيىر جىلقى ايداپ وتكەندەي مە،
ءبىر ءدۇبىر كەتپەي قويدى اسپان جاقتان.
كوز الدىما كەلتىرگەن حوشى كوپتى،
تاپتى،بىلەم، امالىن توسىن ەپتى، -
ارامىزعا جاي ءتۇستى، سو ءبىر كۇزدە،
ءتوسىن كوكتىڭ نايزاعاي وسىپ ءوتتى.
كوڭىلىمنىڭ، سودان سوڭ، حوشى كەتتى…
* * *
كۇلىم كوز كوكەم-اي،
كۇلىپ وتە مە-اي،
قۇندىزداي قۇلپىرىپ.
قول جەتپەس ءبىر ارمان،
تال بويى بۇرالعان،
قىلىققا تۇر تۇنىپ.
ءولارا تۇستاعى،
بۇلتتاي ۇشپالى،
ۇلبىرەپ ءجۇر باقتا.
كۇن كوزى ارايلى
دەگەندەي قارايدى،
الماڭدى ۇرلاتپا…
بولمايدى جازعىرىپ،
شىكامشىل جاز قىلىق،
تابيعات بولمىسى.
ساعىنىش سازىنداي،
قاناتى جازىلدى-اي،
سەكىلدى قول قۇسى…
كوڭىلدى قوزعادى-اي،
كۇلكىسى توزباعاي،
جەل قاۋزاپ، كۇن ءوتىپ.
شالدىرماي ءتىل-كوزگە،
ۇشىرار ءبىر كەزدە،
ۋاقىت تۇلەتىپ.
ءومىر
سوعا-تۇعىن اينالىپ،
وتكەن ءومىر ءولىپ-ءوشتى ازاپ پە ەڭ؟..
اجالمەنەن بايلانىپ،
كىندىكتەسىپ قالعانمىن مەن قازاقپەن.
ەسىتەرىم”ەلىم-اي”،
قورعاسىنداي ويلار باسىپ ەڭسەمنەن،-
كەلە جاتىر جەلىپ اي،
ۆاگوندارمەن تۇيە وركەشتى تەڭسەلگەن.
قۇلازىپ تۇر كوڭىل دە،
قىزبەن بىرگە كەتكەن قىزىق سياقتى.
ءومىر دەيتىن ءومىر مە،
اياق استى ەتسەك،شىركىن، ۇياتتى.
دالا ءسانىن كەتىرىپ،
تۇمان جاپقان اينالانى كىلكىمە.
ءولىپ جاتقان وتىرىك،
بۇ دۇنيە ۇقساپ كەتتى تۇلكىگە…
***
قاس پەن كوزدىڭ،باۋىرىم،اراسىندا،
اسقاق كەۋدە سوڭىنا قاراسىن با؟ -
باسىم كەتىپ بارادى بىلەگىندە،
سانام كەتىپ بارادى ساناسىندا.
جاۋلاپ العان جانىمدى تالما كەشتە،
كەرەمەت كۇن كەشەگى قالمادى ەستە، -
ەرىنىم كەتىپ بارادى ەرىنىندە،
شايقالادى شاتتىعىم الما توستە.
كەش ۇعىنعان قادىرىن تىرەگىم بە،
سول قىز قازىر مۇراتىم، تىلەگىم دە، -
كوزىم كەتىپ بارادى بۇرىمىندا،
ءوزىم كەتىپ بارامىن جۇرەگىندە.
قايىرشى
اياق-قولسىز، قاشالعان تاس ءتۇيىن بە،
قايىر تىلەپ وتىر ول جاس كۇيىندە.
تيىن تۇستەس جاپىراق ءتۇسىپ جاتىر،
الدىنداعى كۇن جەگەن باس كيىمگە.
تۇنىق جانار تۇڭعيىق كەش پە دەر ەم،
ودان مۇڭ دا،كەي-كەيدە سەس تە كورەم.
جۇمبا كوز كورمە سەن دە – كور سوقىرسىڭ،
جىپ-جىلماڭ جەلدەي سەن دە ەسپە، كەرەڭ.
اشار-اشپاس مۇندايدا سىر كەرەك پە،
شايپاۋ جەلمەن شايقالىپ تۇر تەرەك تە.
قاس قاعىمدا شەلەكتەپ توگەتىندەي،
بۋلىعادى بوز باۋىر بۇلت ەرەكتە.
تارتتى دەرلىك ىرىمعا قاي قاباعى،
تارتىلار كوكتە اللانىڭ اي تاباعى…
باس كيىمگە جينالعان جاپىراقتى ول،
توگىپ جەلدىڭ وزىنە قايتارادى.
kerey.kz
پىكىر قالدىرۋ