Ал шынын айтар болсақ, Батыста екі олимпиада да спортшылардың бәсекесі сияқты қабылданады. Ашылу, я жабылу салтанаты болмаса, қалған жарыстарды тұрғындардың белгілі бір бөлігі ғана көреді. Бұл тарапта көгілдір экранға кектене төніп отырған ешкім жоқ, шетте тұрып жатқан Кремльдің мүридтері болмаса   Олимпиада жаппай талқыланбайды, күнделікті ақпарат құралдарының бірінші бетіне шығып кетпейді. Егер атлеттері жүлде алып жатса, әлбетте, атап өтеді, мақала жазады, сұхбат алады. Оның өзінде көбіне спорттық БАҚ түрлері. Мысалы, дәстүрлі түрде өтіп жататын кулинарлар жарысы, я өнер фестивальдарын да халықтың бәрі емес, белгілі бір бөлігі ғана көріп, талқылайды ғой. Сол сияқты. Батыс елдерінде “биыл төрт жыл бұрынғыдан аз медаль алып қалдық, масқара, ұлттық намысымыз қорланды, елдігіміз көрінбеді” деп жатқан және ешкім жоқ. Нәтиже айтарлықтай тым қатты нашарлап кетсе, спорт төңірегіндегі топтар, саясаткерлер мен депутаттар жеке талқылап жатады. Жаппай трагедия жасамайды. “Неге өлермендік қылмады? Неге өкпесі өшкенше жарыспады? Өңшең жанын аяған қу!” деп жанықпайды. Өйткені спортшы үшін ең маңызды фактор – денсаулығы. Спортшы да теледидар қарап, диванда жамбастап жатқан жанкүйер сияқты жанын күтеді. Пост-советтік үкімет қанша жерден саяси ұпай жинағысы келіп шетелде жаттықтырса да, президент стипендиясын тағайындаса да, ұлттық компанияны спонсор қылып қойса да, спортшы әлеуеті жететін жерге дейін ғана жарыса алады.

Батыста мықты спортшы жалпы мектептің тегін, я жекеменшік мектептің элиталық спорт секциясы мен университет, я жекеменшік спорт клубтарынан сұрыпталып, шыңдалып шығады. Үкімет жалпы мектеп деңгейіндегі секцияларға қаржы аударады, бірақ жекелеген спортшыларға бір тиын бөлмейді. Кейбірі тіпті олимпиада чемпиондарына бір тиын сыйақы төлемейді. Үкімет жалпы халықтың әл-ауқатын жақсартуға күш салады. Тұрмысы түзелген елдің тұрғындары спортпен шұғылдануға уақыт та, жағдай да табады. “Бұқаралық спорт тұралап жатыр” деп ешкім аттандамайды. Әрбірден соң “бұқаралық спорт” (“массовый спорт”) деген тым советтік түсінік. Өте-мөте дерексіз, абстрактылы ұғым. “Бұқаралық спортқа” бюджеттен ақша бөлу” деген тіпті бұлыңғыр нәрсе. “Бұқаралық спортқа, я талантты спортшыларға ақша бөлу” деген желеумен бюджетті талан-таржыға салу, кәсіби спорт клубтарын мемлекет бюджетінен қаржыландыру Батыста қисынсыз көрінер еді.

Кейбір пост-советтік елдердегі жанкүйер достарым спортшыларды кінәлағанша, орта мектеп деңгейіндегі спорт секцияларын жеткілікті түрде жабдықтай алмай отырған, халықтың басым көпшілігі аптасына бірнеше мәрте спортпен шұғылданатындай тұрмыс деңгейін өсіре алмай отырған, кәсіби спорт клубтары ашық бәсекеге түсіп, ұлттық құрамаға кімнің кіретінін шенеуніктер емес, тәуелсіз федерациялар шешетіндей ахуал қалыптастыра алмай отырған үкіметті жазғырсын.

Galym BokashТЫҢ парақшасынан алынды