|  | 

Көз қарас

«жаңа Мәжілістің құрамына тәуелсіздіктен кейін Отанға оралған ағайындардың өкілдері де енгізілсе»

Duken MasimhanulyӘлеуметтік желілерде, Сайт-Порталдарда Мәжіліс сайлауына байланысты ұсыныс-тілектер айтылып жатыр. Саяси науқандардан алыстау жүретіндігімнен араласпай-ақ қояйын деп, тыныш жатқамын. Сөйтсем, өзіміздіңде құқық-мүддеміз бар екен. Бір қаламгер ретінде, тарихи отанымызға алғашқылардың бірі болып келген қандас-қазақ ретінде, екі ауыз пікір айтуға Хақым бар сияқты. Негізінде, «Оралман» деген—партия әлде ұйым емес. Отанға келіп азаматтық алғандары Қазақстан Республикасының қатардағы азаматы. Барлық азаматтар секілді құқы бірдей. Ерекше бір артық міндеттері жоқ. Ал, азаматтық алмағандары уақытша қоныстанып жүрген шетел азаматы есебінде қаралатыны ақиқат. Дегенмен осы елге шындап келіп отымен кіріп күлімен шығып жүрген, бүге-шігесін толық білетін адам іс басында болса ел мүддесіне тигізер пайдасы зор деп есептеймін. Әрине қазақстанның толыққанды азаматы тұрғысында… Партиялық тізімнің ішінде ондай азаматтардың болғаны абзал болар еді. Менің есімде қалуынша 1994-1995 жылдары Қазақстанның жоғары кеңесінде(Мен ол тұста «Халық Кеңесі» газетінде жұмыста едім) шетелден келген Ыбрайым Гулер деген депудат болды. Бұл үрдіс еліміздің қызмет тәжірибесінде бар. Ешкі айтыпты дейді, «Мені кім сойсада, қасапшы сойса екен!»-деп. Әлемдік саясатты дұрыс білетін, депломатияны меңгерген, Ішкі-сыртқы жағдайға шөгел, көші-қонға қанық, жоғары санатты білімі бар, салмақты-сәлиқалы адам Мемлекет билігімен тығыз үйлесім таба алады деп қараймын. Сондықтанда төмендегідей ой-пікір ұсынуды қажет деп санадым.
«Парламент Мәжілісі өздігінен, қызметін тоқтатуды өтінді» деген сөз шыққалы бері, ел болып қолдап жатыр. Сондай-ақ, «жаңа Мәжілістің құрамына тәуелсіздіктен кейін Отанға оралған ағайындардың өкілдері де енгізілсе» деген ұсыныстар айтылып жатыр. Әрине, мен өз басым бұл ұсынысты өте орынды деп есептеймін. Себебі ол азаматтардың алдының келгеніне ширек ғасыр болып қалды. Енді олардың да ақыл-парасатын, қарым-қабілетін ел игіліне пайдаланатын уақыт жетті. Ондай азаматтар елге оралған ағайынның ішінде аз емес. Солардың бірі «НҰР ОТАН» партиясының мүшесі, ақын, аудармашы, шығыстанушы-ғалым, еліміздегі қытайтану ғылымының білікті маманы, филология ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, ҚР Президенті жанындағы Ұлттық кеңестің мүшесі, Астана қаласындағы оралмандардың «Ата жұрт» қоғамдық бірлестігінің мүшесі, белгілі қоғам қайраткері – Дүкен МӘСІМХАНҰЛЫ десек еш қателеспейміз. Біздің бұл ұсынымызды осындағы барлық ағайын, сондай-ақ Ақорда мен «Нұр Отан» партиясының Орталық Комитеті де толық қолдайды деп сенемін. Қосымша мәлімет ретінде Сіздерге Дүкен Мәсімханұлының қысқаша өмірбаянын ұсынып отырмын.
Дүкен Мәсімханұлы Қытай Халық Республикасының Шынжаң өлкесіне қарасты Текес ауданында өмірге келген. 1996 жылдан Қазақстан азаматы. 1982 жылы туған ауданынан орта мектеп бітірген Дүкен Мәсімханұлы сол жылы Пекиндегі Орталық ұлттар университетіне оқуға түседі. Аталған оқу орнын 1987 жылы тәмәмдайды. Университетті бітіргеннен кейін, 1987-1993 жылдары Үрімжі қаласындағы ШҰАР Гуманитарлық Ғылымдар Академиясының әдебиет институтында ғылыми қызметкер болып істеді. 1993 жылы наурыз айында Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің арнайы шақыруымен тарихи отанына оралған Д.Мәсімханұлы келісім-шарт мерзімі біткеннен кейін Қазақстанда біржола қалып, ҚазҰУ Шығыстану факультетінің Қиыр Шығыс елдері кафедрасында ұстаздық етті. 1999-2002 жылдары аталған кафедраға басшылық жасады. 2000-2002 жылдары Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Стратегиялық зерттеулер институтында жетекші ғылыми қызметкер. 2002 жылы Астана қаласындағы Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетіне ұстаздық қызметке шақырылды. 2003-2009 жылдары аталған оқу орнының Шығыстану кафедрасының меңгерушісі болып қызмет атқарды. Шығармашылық жолын университет қабырғасында, студент кезінде бастаған Дүкен Мәсімханұлының әр жылдарда әдеби, ғылыми-зерттеулер, аударма еңбектері болып 20-дан астам кітаптары жарық көрді. Бұдан сырт Дүкен Мәсімханұлының 300-ден астам ғылыми-зерттеу, ғылыми-танымдық және әдеби-сын мақалалары республикалық және шетелдік түрлі ғылыми басылымдарда жарияланды. Бүгінде ақын, қытайтанушы-ғалым, аудармашы ретінде Дүкен – ҚХР ШҰАР Жазушылар одағының, ҚХР Түркологтар қоғамының, ҚХР аз ұлт жазушылары ғылыми қоғамының (1992), Қазақстан Жазушылар одағының (1994), Дүниежүзі синологтар қоғамының (2010), 2013 жылдан Қазақ салт-дәстүр академиясының академигі. Д.Мәсімханұлы бүгінге дейін “Оғызнама” туралы зерттеу” деп аталатын еңбегі үшін Қытайдың “аз ұлттар әдебиетін зерттеу саласындағы үздік еңбек” сыйлығын (1990ж.), ғылыми-зерттеу мен әдеби шығармашылықтағы көрнекті еңбегі үшін бүкілқытайлық жастар сыйлығын (1991ж.), әдеби шығармашылық және аударма саласындағы жетістіктері үшін ҚХР Жазушылар одағының “Тың талант” сыйлығын (1992), Елбасы жарлығымен “Қазақстанның тәуелсіздігіне он жыл” (2001ж.) және “Қазақстанның тәуелсіздігіне жиырма жыл” (2011ж.) медалдарымен марапатталды. 2010жылы Д.Мәсімханұлы ҚР “жоғары оқу орнының үздік оқытушысы” атағына, 2012 жылы Халықаралық “Алаш” әдебиет сыйлығына және ШЫҰ-ның (Шаңхай Ынтымақтастық Ұйымы) “Жібек жолы: гуманитарлық ынтымақтастық” сыйлығына ие болды. 2013 жылы желтоқсан айында Елбасы жарлығымен Д.Мәсімханұлына «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» құрметті атағы берілді. Сондай-ақ ол бірнеше мәрте республикалық және халықаралық жыр мүшайраларының жүлдегері. Дүкен Мәсімханұлы ұлтжанды азамат, белгілі қоғам қайраткері ретінде Еліміздің қоғамдық-саяси өміріне де белсенді араласып келеді. Әсіресе ол елге оралған ширек ғасырға таяу уақытта Қазақ көші-қоны мен оралмандар мәселесін бір сәт те назардан тыс қалдырған емес. 2003 жылы қараша айында ол Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың жарлығымен ҚР Президенті жанындағы Ұлттық кеңестің мүшесі болып тағайындалды. Сол жылы желтоқсан айында Д.Мәсімханұлы оралмандардың Астана қалалық “Атажұрт” қоғамдық бірлестігінің төрағасы болып сайланды. 2010 жылдан бері ҚР Парламентіндегі “Отандастармен байланыс және көші-қон мәселелері жөніндегі қоғамдық кеңестің” мүшесі. Осы қабылдауда Елбасына Оралмандарға квота санын көбейту, азаматтық алуды жеңілдету мәселесін ортаға қояды. Содан кейін жылына 500 емес, 5000 отбасыға көбейді. , азаматтық алу үшін алдымен ықтиярхат алу талап етілмейтін болды.
Құрметпен-Дәулетбек Байтұрсынұлы
ақын, 1994-жылдан Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі. Түркі дүниесі ақындары жыр мүшәйраларының жеңімпазы. Қырғыз Республикасы Жазушылар Одағының Молда Бағыш атындағы сыйлығының, Халықаралық Түрк СОИ-дың Мақтұмқұлы Фраки атындағы медалының Иегері.
20-қаңтар 2016-жыл, Алматы.

Дәулетбек Байтұрсынұлы

Related Articles

  • “Төңкеріс жасауға машықтанғандар” кім? Қаңтар құпиясы ашылса, салдары не болады? Депутатпен сұхбат

    “Төңкеріс жасауға машықтанғандар” кім? Қаңтар құпиясы ашылса, салдары не болады? Депутатпен сұхбат

    Нұрбек ТҮСІПХАН Қазақстан парламенті мәжілісінің депутаты, заңгер Абзал Құспан Азаттыққа сұхбат беріп отыр. Астана, 26 қазан, 2023 жыл Қаңтарды кім ұйымдастырғанын билік біле ме, білсе неге ашық айтпады? Парламентте неге Қаңтар бойынша тағы тыңдау өтпейді? Президент Тоқаев Қаңтар “төңкеріс жасауға әбден машықтанған мамандардың жетекшілігімен” ұйымдастырылды деді. Олар кімдер? Мәжіліс депутаты Абзал Құспан осы сұрақтарға жауап берді Азаттық: Абзал мырза, сіз – Қаңтар оқиғасына бір тараптан емес, жан-жағынан қарауға мүмкіндік алған адамсыз. Ең алдымен сол оқиғаға тікелей қатыстыңыз, жұртты алаңға шығуға шақырдыңыз. Одан кейін қанды қырғында қамауға алынғандарды босатуға ат салысып, заңгер ретінде де араластыңыз. Одан бөлек мәжіліс депутаты есебінде де жаңа бір ракурстан қарап отырсыз. Айтыңызшы, жан-жағынан қарағанда Қаңтар оқиғасында сізге

  • Атеистер мен тәңіршілдерге мың алғыс! 

    Атеистер мен тәңіршілдерге мың алғыс! 

    Елдес Орда Сурет: Автордың жеке архивінен алынды. Қазақ қоғамында жаңа интеллектуалдық кезең туып келеді. Бірінші, қазіргі қазақ қоғамында сенім мәселесіне қатысты пікірталастардың күшеюі кездейсоқ құбылыс емес. Бұл дегеніңіз әлеуметтік желілердің, ашық ақпараттық кеңістіктің және жаһандық интеллектуалдық ағымдардың ықпалымен қалыптасқан жаңа қоғамдық ойлау формасының көрінісі. Атеистік көзқарастардың ашық айтылуы, тәңіршілдік идеялардың қайта жаңғыруы және дәстүрлі діни орта арасындағы пікір қақтығысы зиялы ортада алаңдаушылық тудырғанымен, шын мәнінде бұл құбылыс қоғамның рухани әлсіреуін емес, саналы ізденіске бет бұрғанын көрсетеді. Екінші, ұзақ уақыт бойы қазақ қоғамындағы діни дискурс негізінен МОНОЛОГТЫҚсипатта болды. Уағыз айтылды, ал тыңдаушы тарап оны талқылаусыз қабылдауға тиіс еді. Сұрақ қою күмәнмен, күмән әлсіз иманмен теңестірілді. Мұндай ортада сенім дәлелдеуді емес, қайталауды талап етті. Ғылыми

  • Олжас Сүлейменов. Мен білем!.. 

    Олжас Сүлейменов. Мен білем!.. 

    Серік Ерғали Суреттер: madeniportal.kz және С.Ерғали мұрағаттарынан алынды. «Я знаю!..» кітабынан үзінді-аударма. ОСИРИС ЗАҢЫ I Біз адамзат тарихын өте нашар білеміз. XIX ғасырдың басында Наполеон әлемге Мысырды ашты, ал ғалымдар бұл елдің қирандыларын зерттеп, оның шамамен б.з.д. III мыңжылдыққа тиесілі екенін анықтады. Сол кезде адамзат тарихы тағы да қос мыңжылдыққа тереңдей түсті. Бірнеше мыңжылдық бұрын (мен білем) адамзат (немесе оның кейбір бөлігі) таңбалы жазуды қолданып, жазып жүрген. Бұл білімдерді қалпына келтіру арқылы біз XX ғасырдың басында жасанды түрде үзілген тіліміздің тарихына қатысты қолжетер шындықты қайта тануымызға тура келді. 1926 жылы Бакуде өткен алғашқы түркологиялық конгрестен кейін түркология ғылым ретінде қалыптаса алмады… …2018 жылы Назарбаев мені әңгімелесу үшін Ақордаға шақырды. Үлкен үстелдің басында

  • Қытай интеллигенциясы қытай иероглифін сынады, қытай тілін емес…

    Қытай интеллигенциясы қытай иероглифін сынады, қытай тілін емес…

    Қазір әлеуметтік желіде кейбір қазақ зиялыларының қазақ тілін сынаған пікірі тарап жүр. Есіме бір кездері Қытай интеллигенциясының қытай иероглифін сынағаны түсіп кетті. 20- ғасырдың алғашқы ширегінде қытайдың дәстүрлі иероглифтерін сынамаған зиялы кемде кем. *** *** *** “Иероглифтерде заманауи идеялар мен теорияларды жеткізетін сөздік қор жоқ, әрі олар зиянды ойлардың ұясына айналады. Оларды жоюда ұят жоқ” деп жазды 1918 жылы Қытай Коммунистік партиясының негізін қалаушылардың бірі әрі Жаңа мәдениет қозғалысының жетекші қайраткері Чэнь Дусю (陈独秀). Қытай иероглифін қатты сынаушылардың қатарында тағы да Қытай коммунистік қозғалыстың жетекшілерінің бірі Цюй Цюбай (瞿秋白) де болған. Ол тіпті 1931 жылы “Қытай иероглифтері шын мәнінде әлемдегі ең лас, ең жексұрын әрі ең жиренішті нәрсе. Тіпті ортағасырлық

  • Қазіргі заңнама аясында мемлекеттік тілді қалай дамытуға болады?

    Қазіргі заңнама аясында мемлекеттік тілді қалай дамытуға болады?

    Zhalgas Yertay         Қазақстан билігі мемлекеттік тілді дамыту үшін қатаң шешімдерге барғысы келмейді дейік. Бірақ қазіргі заңнама аясында мемлекеттік тілді қалай дамытуға болады? Соны ойланып көрейік. Қазақ тілін дамыту жайын айтқан кезде Қазақстан билігі қоғамды екіге бөледі. Бірі – тілді дамытудың радикал шешімдерін ұстанады, екінші жағы – қазіргі статус-квоны сақтағысы келеді, яғни ештеңе өзгертпей-ақ қояйық дейді. Бірақ екі жолды да таңдамай, ортасымен жүруді ұсынып көрсек қайтеді!? Батыл қадамдарға барайық, бірақ ол радикал жол болмасын. Қазақ тілін күшпен емес, ортаны дамыту арқылы күшейтсек болады. Яғни адамдар тілді үйреніп әуре болмай-ақ, халық жай ғана қазақ тілі аясында өмір сүруді үйренсін. Негізгі ой осы. Біз осы уақытқа дейін адамдар ортаны

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: