|  | 

تاريح

“نامىسقا” — 25 جىل! بيىل ەلىمىزدە ۇلتتىق كاسىپقوي “نامىس”

فۋتبول كلۋبىنىڭ قۇرىلعانىنا تۋرا 25 جىل تولدى! سوناۋ كەڭەس وداعىنىڭ كەزىندە فۋتبول سەكىلدى ميلليوندار ويىنىندا قازاقتىڭ كەگى كەتتى دەگەن پاتريوتتىق ويمەن،نامىسپەن قولعا العان بۇل قوزعالىس،بۇل جوبا جاريالانعان جىلدار بار قازاقتىڭ ارمانى ورىندالعانداي كەزەڭ بولعانى جاسىرىن ەمەس. …تابيعاتىمىزدا دا بار بولار،دەگەنمەن،قازاق ۋنيۆەرسيتەتىن بىتىرگەن جىلى قىزمەتكە كەلگەن رەسپۋبليكالىق “لەنينشىل جاس” گازەتىنىڭ باس رەداكتورى،عۇمىرى جۇزىنە شاڭ تۇسىرمەس ۇستازىم سەيداحمەت بەردىقۇلوۆتىڭ ۇلتجاندىلىق تاربيەسىنەن ۇلى ساباق العان باسىم، 1991 جىلدىڭ قاڭتار ايىندا ەلىمىزدەگى تۇڭعىش ءارى جالعىز “سپورت” گازەتىنە باس رەداكتور بولىپ تاعايىندالعاننان كەيىن ۇزاماي،1 تامىز كۇنى گازەتتىڭ ءبىرىنشى بەتىندە ۇلتتىق كاسىپقوي “نامىس” فۋتبول كلۋبىنىڭ قۇرىلاتىندىعى جايلى رەسپۋبليكا جۇرتىنا ۇندەۋ جاريالادىم! ونان ارعى وقيعالار كورگەن تۇستەي… بۇكىل رەسپۋبليكا بولىپ بۇل يدەيانى تىك كوتەرىپ اكەتتى. اسىرەسە قازاق حالقىنىڭ قۋانىشى مەن تولعانىسىندا شەك بولعان جوق. رەداكتسياعا وي ارقالاعان،ۇسىنىس ايتقان،جوسپار ۇسىنعان حاتتار مىڭداپ كەلىپ جاتتى. ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىن قۇردىق. ول توپتا قازاق فۋتبولىنىڭ مارقاسقالارى – تيمۋر اعا سەگىزباەۆ پەن سەرگەي كۆوچكين،قۇرالبەك ورداباەۆ،سەيىلدا بايشاقوۆ،ەۆگەني كۋزنەتسوۆ،قۇربان بەردىەۆ،تاعى باسقا دا ايتۋلى ماماندار بولدى. توپ قۇرىپ،فۋتبول بىلەرمەندەرىن رەسپۋبليكانىڭ 19 وبلىسىنا(ول كەزدە ەلىمىزدە 19 وبلىس بولاتىن. – ن.ج.) ىرىكتەۋ جاساۋعا جىبەردىك. ءوزىم باس بولىپ،5-6 اۋدانعا دا سوعىپ وتتىك. ءسويتىپ،1992 جىلى كوكتەمنىڭ اياعىنا قاراي الماتىعا 300 بالا كەلدى، سوڭعى ىرىكتەۋدەن وتۋگە! الماتىداعى ادك ستاديونىندا سوڭعى ىرىكتەۋ ءوتتى. بۇل جاۋاپتى ساتكە سول كەزدە “جەڭىس” فۋتبول كلۋبىن قۇرىپ،ارداگەرلەر جارىسىندا توپ جارىپ جۇرگەن كوماندانىڭ مۇرىندىعى،تاماشا فۋتبولشى،عاجاپ ازامات،مارقۇم ءشارىپ وماروۆ جەتەكشىلىك ەتتى. شاكەڭنىڭ ماڭىندا رەسپۋبليكا فۋتبولىنىڭ ەڭ تاڭداۋلى ماماندارىنىڭ ءبارى بولدى. ءسويتىپ،ەكى كۇنگى ىرىكتەۋدەن سوڭ “نامىس” فۋتبول كلۋبىنا 100 بالا تاڭداپ الدىق.

“نامىس” كلۋبىنىڭ رەسمي تۇساۋكەسەرى الماتىداعى ورتالىق ستاديوندا ءوتتى. تۋ كوتەرىلدى،ءانۇران وينالدى،كلۋب مۇشەلەرى انت قابىلدادى. كلۋب مۇشەلەرىنىڭ انتىن عاني باپانوۆ وقىدى. سول ءجۇز بالا ءتورت كلاسسقا ءبولىنىپ وقىدى. ونىڭ ەكەۋى الماتىدا،ەكەۋى ۇزىناعاش اۋىلىندا تۇرىپ وقىدى. كەزەڭ قيىن بولاتىن. مەملەكەت تاۋەلسىزدىگىن جاڭا الىپ جاتقان،ەكونوميكا تومەن،قوعام نە بولارىن بىلمەگەن اۋىر ۋاقىت ەدى. بالالاردى كيىندىرۋگە،ىشىندىرۋگە،جارىسقا جىبەرۋگە قارجى تاپشى بولدى. “نامىستى” قولداۋ قورىن اشتىق. كۇرەپ اقشا بەرگەن ەشكىم بولعان جوق. حالىق 500-1000 رۋبلدەن جىبەرەتىن قورعا. “مەن ۇرلىق قىلعاندا اي جارىق بولدى!” دەگەندەي،1993 جىلى اقشا اۋىستى. بۇكىل حالىق بوپ جيناعان ءبىر ۋىس قارجىمىز تيىن بوپ قالدى. بەرىلمەدىك،كۇرەستىك… ءوز باسىم سول كەزدە بولعان ءۇش ۆيتسە-پرەمەرگە كىردىم. ءبارى دە قولىمدى قىسىپ،قۇشاعىنا الىپ،”جارايسىڭ!” دەگەننەن اسپادى. ماتەريالدىق كومەك بەرمەدى.ۇلتتىق يدەيادان جاسقاندى-اۋ دەپ ويلايمىن بۇگىن. سول كەزدە ۇلكەن ءبىر كومپانياعا تەلي سالسا كلۋبتى… جان-جاعىمىزدى سيپالاپ،تىرلىك ەتتىك. امانگەلدى ەرمەگياەۆ،كەنجەبەك ومارباەۆ،سەرىك قوناقباەۆ،سول كەزدەگى مينيسترلەردەن قاراتاي اعا تۇرىسوۆ،اۋدان اكىمى ءابدىماناپ كوپبەرگەنوۆتەر قول ۇشىن بەردى. بالالاردى تاربيەلەۋدە اقسەلەۋ اعا سەيدىمبەكوۆ،ءشارىپ وماروۆتار ۇلگى كورسەتتى. “دوسمۇقاسان” ءانسامبلى،مايرا يلياسوۆا،قۇرماناي وماروۆا.ابۇيىربەك تىناليەۆ،”تاماشا” ويىن-ساۋىق وتاۋىنىڭ تارلاندارى،ساۋلە جانپەيىسوۆا،رامازان ستامعازيەۆتەر ءوز ونەرلەرىمەن قولداۋ كورسەتتى. 1993 جىلى “نامىستىڭ” ەرەسەك كومانداسىن قۇردىق. وسى قادامىمىز دۇرىس پا،بۇرىس پا ،وسى كۇنگە دەيىن جاۋابىن تاپقان جوقپىن. “نامىس” قر چەمپيوناتىندا العاشقى ويىنىن وتكەن جىلى جۇلدەگەر بولعان ەكىباستۇزدىڭ “باتىر” كومانداسىمەن ورتالىق ستاديوندا ويناپ،3;2 ەسەبىمەن جەڭدى! “نامىستىڭ” تۇڭعىش دوبىن سەيتجان بايبوسىنوۆ سوقتى.وسى ويىنعا ءوزى اۋىرىپ جۇرسە دە ۇستازىم سەيداحمەت بەردىقۇلوۆ قاسىنا دوسى،اقيىق اقىن تۇمانباي مولدداعاليەۆتى ەرتىپ،ورتالىق ستاديونعا باردى. ويىن سوڭىنان جەڭىسكە جەتكەنىمىزگە ءشاي ىشتىك. سوندا اۋىرىپ جۇرگەن سەيداحمەت اعا; “مىنا نەسىبىم بۇكىل قازاقتىڭ ارمانىن ورىندادى، بۇگىن 50 گرامم كونياك ىشپەسەم بولمايدى!” دەپ تولعانا سولەگەنىن ءالى ۇمىتقان جوقپىن. بۇل جايلى تۇمانباي اعا ەستەلىگىندە تالاي ايتتى دا. “نامىس”- كوماندادان گورى يدەيا،جوبا ەدى. بالالار توبىنان نەبىر تالانتتار ءوسىپ شىقتى. نۇربول جۇماسقاليەۆ،ايدار كۇمىسبەكوۆ،مۇرات تىلەشوۆ،دياس كەمالوۆ،الىبەك بولەشوۆ سىندى فۋتبولشىلار قازاقستاننىڭ قۇراما كومانداسىندا وينادى! بۇگىن وسىنىڭ ءبارى كوز الدىمنان كينوداي كولبەپ ءوتىپ جاتىر. راس،قارجىلاي قولداۋ بولعاندا “نامىس” ۇلتتىق كاسىپقوي فۋتبول كلۋبى ەل فۋتبولىنىڭ اقجەلكەنى بولار ەدى. بىراق ءبارى زايا كەتتى دەگەندەر دە قاتەلەسەدى! بۇل قازاقتىڭ مىنا جاڭا زامان تۇرعاندا ماڭگىلىك العا قويار ارمانى بولىپ قالاتىنىنا مەنىڭ ەش كۇمانىم جوق! “تاۋلاردى الاسارتپاي دالانى بيىكتەتۋ” جايلى ولجاس وعلاننىڭ جىرىنداعىداي،رەسپۋبليكادا تۇراتىن وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ بىرىنە توسقاۋىل بولماي-اق،بۇل يدەياعا قازاق حالقىنىڭ ۇلتجاندى ۇرپاعى ءالى سوعاتىنى ءسوزسىز!!! كەزىندەگى ءبىزدىڭ دە ارمان سول بولاتىن! 25 جىلىڭمەن،تازا ۇلتجاندى جوبا! نامىسى بار حالىق ساعان ءالى-اق ورالادى!24775018_1871759116467510_207004061818956709_n

سۋرەتتە: كلۋبتى قۇرۋشى نەسىپ ءجۇنىسبايۇلى ايدار كۇمىسبەكوۆ، نۇربول جۇماسقاليەۆ،Əلىبەك بولەشوۆ، دياس كەمالوۆتەرمەن بىرگە ازيا ويىندارىندا!

نەسيپ جۋنۋسباەۆتىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • قازاق اۆتونومياسى قۇرامىنا كىرمەي قالعان قازاق ۋالاياتتارى تۋرالى

    قىتاي قازاقتارى شۋار-دىڭ بەس ۇلكەن ايماعىنا شوعىرلى قونىستانعان. جالپى، شىڭجاڭدا ون ءىرى ايماق بولسا، سونىڭ بەس ۇلكەن ايماعىندا قازاقتار جيى قونىستانعان. قازاقتار قونىس تەپكەن بەس ۇلكەن ايماق مىنالار: ىلە، تارباعاتاي، التاي، سانجى جانە قۇمىل. بۇل بەس ايماقتىڭ ىشىندە تەك ۇشەۋى (ىلە، تارباعاتاي، التاي) عانا قازاق اۆتونومياسىنىڭ قۇرامىنا كىرىپ وتىر. قالعان ەكى ايماق ءبولىنىپ، بولشەكتەلىپ قازاق قۇرامىنا ەنبەي قالدى. سونىمەن شۋارداعى قازاقتاردىڭ بايىرعى قونىسى اتانعان قازاق ايماقتارىنا جەكە جەكە تالداۋ جاسايمىز. 1. ىلە ۋالاياتى (كارتاداعى 1) جان سانى ەڭ تىعىز ءوڭىر. ورتالىعى بۇرىن كۇرە قالاسى ەدى، كەيىن قۇلجا قالاسى بولدى. 1871-جىلى پاتشالىق رەسەي قۇرامىنا كىرىپ 1881-جىلعا دەيىن ون جىل جەتىسۋ، الماتى وبلىسىنىڭ ءبىر بولشەگى بولعان. 1881′دەن 1914-جىلعا دەيىن شىڭجاڭ ولكەسى قۇرامىنا

  • قىتاي “قازاق قاۋپى” ماسەلەسىنەن ءالى دە الاڭداۋى ما؟

    Eldeç Orda اتقا ءمىنىپ قىلىشىن وڭدى سولدى جالاڭداتىپ “شا شا شالاپ” كەپ (قىتايشا ولتىرىڭدەر دەگەن ءسوز) قازاق اۋىلىن قانعا بوكتىرىپ كەتەتىن قيلى وقيعالاردى بالا كۇنىمىزدەن بەرى كىتاپتان وقىپ ءوسىپ ەدىك. كۇنشىعىس تسينحاي، گانسۋعا اۋىپ تيبەت اسىپ كاشمير، پاكىستانعا ات باسىن تىرەگەن التاي مەن ۇلىق ەرەنقابىرعا قازاقتارىنىڭ قاسىرەتتى تاعدىرى تۋرالى بۇگىنگە شەكىم (دەيىن) از ايتىلمادى. قانشاما كىتاپ، ماقالا جازىلدى… وقىعان سايىن ساي سۇيەگىڭ سىرقىرايدى… اسىرەسە، ابەتاي مۇقاراپۇلى قۇراستىرىپ جيناقتاعان “كيەلى كوش”تى وقىساڭىزدار (الدا كيريليتسسياعا اۋدارىلىپ جاتسا) وندا قاسىرەتتى وقيعالار ءبىرشاما انىق جازىلعان، وقىپ جاتقاندا كوز الدىڭىزعا بەينە كينوداي ەلەستەپ وتىرادى. انا جولى وسى پاراقشامدا “قىتايداعى مۇسىلمان ەليتاسىنىڭ قيلى تاريحى جانە ونىڭ شىعىس تۇركىستانعا ىقپالى” اتتى پوست جازعامىن، سونداعى ۇشتىك ما اۋلەتىنىڭ

  • نە سەبەپتى قىتايلار قىسقا ۋاقىتتا ء“بىز ۇلى جاپونيانىڭ باقىتتى پەرەزەنتىمىز!” دەپ شىعا كەلەدى؟

    جاپون قاعاناتى 20-عاسىردىڭ 30-جىلدارىنان باستاپ شىعىس جانە تۇستىك ازيانىڭ كوپ جەرىن باسىپ الدادى. سونىڭ ءبىرى، قىتاي. جاپون ۇكىمەتىنىڭ قولىنا وتكەن اۋماقتاردا بارلىق ءبىلىم بەرۋ تەك جاپون تىلىندە جۇرىلگەندىكتەن قىسقا ۋاقىتتىڭ ىشىندە ء“بىزدىڭ وتانىمىز جاپونيا، ءبىز ۇلى جاپون حالقىنىڭ پەرەزەنتتەرىمىز!” نەمەسە “جاپونيامەن ماقتانامىن، جاپونيا كوزىمىزدى اشتى!” دەيتىن ساناداعى جاڭا بۋىن ۇرپاق پايدا بولعان. ءتىپتى، قىتاي تاريحىن قاراپ وتىرساڭىز “قىتاي ءوز تاعدىرىن جاپونياسىز شەشە المايدى، جاپونياعا باعىنىشتى بولا وتىرىپ قىتايدى وركەنيەتكە جەتەلەيىك” دەيتىن ساياسي تۇلعالار دا پايدا بولعان. بۇل جەردە ساياسي تاڭداۋ كەلەشەگىن جاپونياسىز ەلەستەتە الماعان تۇلعالاردى كەيىن تامان تىلگە الارمىن، ماعان قىزىعى، نە سەبەپتى قىتايلار قىسقا ۋاقىتتا ء“بىز ۇلى جاپونيانىڭ باقىتتى پەرەزەنتىمىز!” دەپ شىعا كەلەدى؟ بۇعان ءۇش سەبەپ بار: ءبىرىنشىسى، 30-جىلدارى قىتايدا

  • سۋن يات سەنگە داۋىس بەرەمىز بە، الدە يۋان شيكايعا ما؟

    Eldeç Orda بۇل سۇراق 1912-1913 جىلدارى پەكين ورتالىق قۇرىلتايىنا جول الىپ بارا جاتقان قازاق دەپۋداتتارىنىڭ كوكەيىندەگى سۇراق ەدى. ءتىپتى، تۇتاس قازاق حالقىنىڭ كوكەيىندەگى سۇراق-تى. اسىرەسە، جەر-سۋ ماسەلەسى كۇن تارتىبىنەن تۇسپەي ابدەن جاۋىر بولعان سول ءداۋىردىڭ ەڭ وزەكتى شارۋاسى ەدى. پەكينگە اتتانعان قازاق دەپۋداتى تۋرالى دا الاش ءباسپاسوزى قۇر جىبەرمەدى، پەكينگە اتتانعان قازاق دەپۋداتتارىنىڭ جەر-سۋ ءىسىن ءساتتى شەگۋىنە دەم بەرىپ، جىلت ەتكەن جاڭالىعىن گازەتكە باسىپ حالىققا قۇلاعدار عىپ تۇردى. قازاق دەپۋداتتارى باستاپتا نە سەبەپتى سۋن يات سەنگە داۋىس بەرمەكشى بولادى؟ نەگە يۋان شيكاي زورلىقپەن وزىنە داۋىس بەرگىزتەدى؟ قازاق دەپۋداتتارىن كىمدەر سايلادى؟ شەندەرى قانداي؟ ولار جەكە جەكە يۋان شيكاي مەن سۋن يات سەنگە كەزدەسكەنى راس پا؟ قانداي ماسەلەلەر كوتەرىلدى جانە ءبىر قىزىعى

  • پرەمەر تەرەششەنكونى “وستاۆكاعا” قالاي جىبەردىم

    1992 جىل. قازاق راديوسىنىڭ پارلامەتتىك ءتىلشىسىمىن. وفيس الماتىداعى جەلتوقسان كوشەسىنىڭ 177 ۇيىندە. 3-ءشى قاباتتا راديو قىزمەتكەرلەرى. ال، 4-ءشى قاباتتا ءباسپاسوز جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – قازاق مەملەكەتتىك تەلەراديوحابار تاراتۋ كومپانياسىنىڭ توراعاسى عادىلبەك شالاحمەتوۆ جانە كومپانيا باسشىلارى. توراعامەن باسپالداقتا، ليفتىدە كۇن ارا كەزدەسىپ قالامىز. ءجۇزى جىلى جان. قازاق رەداكتسياسىنداعى جاستار تولىق باسپاناسىز. ول كەزدە ايىنا ءبىر-ەكى رەت كومانديروۆكاعا شىعۋ مىندەت. ساپارلاتىپ ەلگە ءجيى قاتىنايمىز. قوناق ءۇي اقشاسى جابىلماي قارىزبەن قايتامىز. سودان، وتىز مەتر جەردەگى توراعانىڭ قابىلداۋ بولمەسىندەگى اپايدىڭ شىعىپ كەتكەنىن اڭدىپ تۇرىپ، عادىلبەك اعاعا توتەسىنەن باسىپ كىرەمىز. ونداعىمىز ءىسساپاردا قوناق ۇيگە بەرىلگەن قارجىنى جاباتىن قۇجاتىمىز بولماي، بۋحگالتەرياعا قارىزىمىزدى قايتارماۋعا “رۇقسات” دەگەن قولىن الىپ شىعۋ. ول توراعانىڭ عانا قۇزىرىندا.

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: