|  | 

تاريح

“نامىسقا” — 25 جىل! بيىل ەلىمىزدە ۇلتتىق كاسىپقوي “نامىس”

فۋتبول كلۋبىنىڭ قۇرىلعانىنا تۋرا 25 جىل تولدى! سوناۋ كەڭەس وداعىنىڭ كەزىندە فۋتبول سەكىلدى ميلليوندار ويىنىندا قازاقتىڭ كەگى كەتتى دەگەن پاتريوتتىق ويمەن،نامىسپەن قولعا العان بۇل قوزعالىس،بۇل جوبا جاريالانعان جىلدار بار قازاقتىڭ ارمانى ورىندالعانداي كەزەڭ بولعانى جاسىرىن ەمەس. …تابيعاتىمىزدا دا بار بولار،دەگەنمەن،قازاق ۋنيۆەرسيتەتىن بىتىرگەن جىلى قىزمەتكە كەلگەن رەسپۋبليكالىق “لەنينشىل جاس” گازەتىنىڭ باس رەداكتورى،عۇمىرى جۇزىنە شاڭ تۇسىرمەس ۇستازىم سەيداحمەت بەردىقۇلوۆتىڭ ۇلتجاندىلىق تاربيەسىنەن ۇلى ساباق العان باسىم، 1991 جىلدىڭ قاڭتار ايىندا ەلىمىزدەگى تۇڭعىش ءارى جالعىز “سپورت” گازەتىنە باس رەداكتور بولىپ تاعايىندالعاننان كەيىن ۇزاماي،1 تامىز كۇنى گازەتتىڭ ءبىرىنشى بەتىندە ۇلتتىق كاسىپقوي “نامىس” فۋتبول كلۋبىنىڭ قۇرىلاتىندىعى جايلى رەسپۋبليكا جۇرتىنا ۇندەۋ جاريالادىم! ونان ارعى وقيعالار كورگەن تۇستەي… بۇكىل رەسپۋبليكا بولىپ بۇل يدەيانى تىك كوتەرىپ اكەتتى. اسىرەسە قازاق حالقىنىڭ قۋانىشى مەن تولعانىسىندا شەك بولعان جوق. رەداكتسياعا وي ارقالاعان،ۇسىنىس ايتقان،جوسپار ۇسىنعان حاتتار مىڭداپ كەلىپ جاتتى. ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىن قۇردىق. ول توپتا قازاق فۋتبولىنىڭ مارقاسقالارى – تيمۋر اعا سەگىزباەۆ پەن سەرگەي كۆوچكين،قۇرالبەك ورداباەۆ،سەيىلدا بايشاقوۆ،ەۆگەني كۋزنەتسوۆ،قۇربان بەردىەۆ،تاعى باسقا دا ايتۋلى ماماندار بولدى. توپ قۇرىپ،فۋتبول بىلەرمەندەرىن رەسپۋبليكانىڭ 19 وبلىسىنا(ول كەزدە ەلىمىزدە 19 وبلىس بولاتىن. – ن.ج.) ىرىكتەۋ جاساۋعا جىبەردىك. ءوزىم باس بولىپ،5-6 اۋدانعا دا سوعىپ وتتىك. ءسويتىپ،1992 جىلى كوكتەمنىڭ اياعىنا قاراي الماتىعا 300 بالا كەلدى، سوڭعى ىرىكتەۋدەن وتۋگە! الماتىداعى ادك ستاديونىندا سوڭعى ىرىكتەۋ ءوتتى. بۇل جاۋاپتى ساتكە سول كەزدە “جەڭىس” فۋتبول كلۋبىن قۇرىپ،ارداگەرلەر جارىسىندا توپ جارىپ جۇرگەن كوماندانىڭ مۇرىندىعى،تاماشا فۋتبولشى،عاجاپ ازامات،مارقۇم ءشارىپ وماروۆ جەتەكشىلىك ەتتى. شاكەڭنىڭ ماڭىندا رەسپۋبليكا فۋتبولىنىڭ ەڭ تاڭداۋلى ماماندارىنىڭ ءبارى بولدى. ءسويتىپ،ەكى كۇنگى ىرىكتەۋدەن سوڭ “نامىس” فۋتبول كلۋبىنا 100 بالا تاڭداپ الدىق.

“نامىس” كلۋبىنىڭ رەسمي تۇساۋكەسەرى الماتىداعى ورتالىق ستاديوندا ءوتتى. تۋ كوتەرىلدى،ءانۇران وينالدى،كلۋب مۇشەلەرى انت قابىلدادى. كلۋب مۇشەلەرىنىڭ انتىن عاني باپانوۆ وقىدى. سول ءجۇز بالا ءتورت كلاسسقا ءبولىنىپ وقىدى. ونىڭ ەكەۋى الماتىدا،ەكەۋى ۇزىناعاش اۋىلىندا تۇرىپ وقىدى. كەزەڭ قيىن بولاتىن. مەملەكەت تاۋەلسىزدىگىن جاڭا الىپ جاتقان،ەكونوميكا تومەن،قوعام نە بولارىن بىلمەگەن اۋىر ۋاقىت ەدى. بالالاردى كيىندىرۋگە،ىشىندىرۋگە،جارىسقا جىبەرۋگە قارجى تاپشى بولدى. “نامىستى” قولداۋ قورىن اشتىق. كۇرەپ اقشا بەرگەن ەشكىم بولعان جوق. حالىق 500-1000 رۋبلدەن جىبەرەتىن قورعا. “مەن ۇرلىق قىلعاندا اي جارىق بولدى!” دەگەندەي،1993 جىلى اقشا اۋىستى. بۇكىل حالىق بوپ جيناعان ءبىر ۋىس قارجىمىز تيىن بوپ قالدى. بەرىلمەدىك،كۇرەستىك… ءوز باسىم سول كەزدە بولعان ءۇش ۆيتسە-پرەمەرگە كىردىم. ءبارى دە قولىمدى قىسىپ،قۇشاعىنا الىپ،”جارايسىڭ!” دەگەننەن اسپادى. ماتەريالدىق كومەك بەرمەدى.ۇلتتىق يدەيادان جاسقاندى-اۋ دەپ ويلايمىن بۇگىن. سول كەزدە ۇلكەن ءبىر كومپانياعا تەلي سالسا كلۋبتى… جان-جاعىمىزدى سيپالاپ،تىرلىك ەتتىك. امانگەلدى ەرمەگياەۆ،كەنجەبەك ومارباەۆ،سەرىك قوناقباەۆ،سول كەزدەگى مينيسترلەردەن قاراتاي اعا تۇرىسوۆ،اۋدان اكىمى ءابدىماناپ كوپبەرگەنوۆتەر قول ۇشىن بەردى. بالالاردى تاربيەلەۋدە اقسەلەۋ اعا سەيدىمبەكوۆ،ءشارىپ وماروۆتار ۇلگى كورسەتتى. “دوسمۇقاسان” ءانسامبلى،مايرا يلياسوۆا،قۇرماناي وماروۆا.ابۇيىربەك تىناليەۆ،”تاماشا” ويىن-ساۋىق وتاۋىنىڭ تارلاندارى،ساۋلە جانپەيىسوۆا،رامازان ستامعازيەۆتەر ءوز ونەرلەرىمەن قولداۋ كورسەتتى. 1993 جىلى “نامىستىڭ” ەرەسەك كومانداسىن قۇردىق. وسى قادامىمىز دۇرىس پا،بۇرىس پا ،وسى كۇنگە دەيىن جاۋابىن تاپقان جوقپىن. “نامىس” قر چەمپيوناتىندا العاشقى ويىنىن وتكەن جىلى جۇلدەگەر بولعان ەكىباستۇزدىڭ “باتىر” كومانداسىمەن ورتالىق ستاديوندا ويناپ،3;2 ەسەبىمەن جەڭدى! “نامىستىڭ” تۇڭعىش دوبىن سەيتجان بايبوسىنوۆ سوقتى.وسى ويىنعا ءوزى اۋىرىپ جۇرسە دە ۇستازىم سەيداحمەت بەردىقۇلوۆ قاسىنا دوسى،اقيىق اقىن تۇمانباي مولدداعاليەۆتى ەرتىپ،ورتالىق ستاديونعا باردى. ويىن سوڭىنان جەڭىسكە جەتكەنىمىزگە ءشاي ىشتىك. سوندا اۋىرىپ جۇرگەن سەيداحمەت اعا; “مىنا نەسىبىم بۇكىل قازاقتىڭ ارمانىن ورىندادى، بۇگىن 50 گرامم كونياك ىشپەسەم بولمايدى!” دەپ تولعانا سولەگەنىن ءالى ۇمىتقان جوقپىن. بۇل جايلى تۇمانباي اعا ەستەلىگىندە تالاي ايتتى دا. “نامىس”- كوماندادان گورى يدەيا،جوبا ەدى. بالالار توبىنان نەبىر تالانتتار ءوسىپ شىقتى. نۇربول جۇماسقاليەۆ،ايدار كۇمىسبەكوۆ،مۇرات تىلەشوۆ،دياس كەمالوۆ،الىبەك بولەشوۆ سىندى فۋتبولشىلار قازاقستاننىڭ قۇراما كومانداسىندا وينادى! بۇگىن وسىنىڭ ءبارى كوز الدىمنان كينوداي كولبەپ ءوتىپ جاتىر. راس،قارجىلاي قولداۋ بولعاندا “نامىس” ۇلتتىق كاسىپقوي فۋتبول كلۋبى ەل فۋتبولىنىڭ اقجەلكەنى بولار ەدى. بىراق ءبارى زايا كەتتى دەگەندەر دە قاتەلەسەدى! بۇل قازاقتىڭ مىنا جاڭا زامان تۇرعاندا ماڭگىلىك العا قويار ارمانى بولىپ قالاتىنىنا مەنىڭ ەش كۇمانىم جوق! “تاۋلاردى الاسارتپاي دالانى بيىكتەتۋ” جايلى ولجاس وعلاننىڭ جىرىنداعىداي،رەسپۋبليكادا تۇراتىن وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ بىرىنە توسقاۋىل بولماي-اق،بۇل يدەياعا قازاق حالقىنىڭ ۇلتجاندى ۇرپاعى ءالى سوعاتىنى ءسوزسىز!!! كەزىندەگى ءبىزدىڭ دە ارمان سول بولاتىن! 25 جىلىڭمەن،تازا ۇلتجاندى جوبا! نامىسى بار حالىق ساعان ءالى-اق ورالادى!24775018_1871759116467510_207004061818956709_n

سۋرەتتە: كلۋبتى قۇرۋشى نەسىپ ءجۇنىسبايۇلى ايدار كۇمىسبەكوۆ، نۇربول جۇماسقاليەۆ،Əلىبەك بولەشوۆ، دياس كەمالوۆتەرمەن بىرگە ازيا ويىندارىندا!

نەسيپ جۋنۋسباەۆتىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • قىتاي قازاقتارىنىڭ ماسەلەسى “سايراگۇلگە دەيىن جانە سايراگۇلدەن كەيىن”

    سايراگۇل اپايدىڭ جەڭىسىن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن. سوت شەشىمىنەن كەيىنگى قۋانىشتى بەينەسىن قايتا قايتا كورىپ قاتتى قۋاندىم. قۋانباعان جۇرت جوق ەكەن سول ماڭدا. سايراگۇل اپايدىڭ بەينەسىنە قاراپ سان ويعا باتتىم… قىتاي قازاقتارىنىڭ ماسەلەسى تۋرالى وسىعان دەيىن دە ازاماتتىق پىكىرىمدى ايتقامىن، پوست تۇر. مەنىڭ جەكە پىكىرىمشە قىتاي قازاقتارىنىڭ ماسەلەسى “سايراگۇلگە دەيىن جانە سايراگۇلدەن كەيىن” دەپ ءداۋىر بولگىشتىك سيپاتقا وزگەرۋى مۇمكىن. قازىر، ءبىزدىڭ جۇرت تەك عانا قۋانىشتى قۇتتىقتاپ تويلاۋمەن ابىگەر بوللىپ جاتىر ەكەن بىراق ماسەلەگە ۇلكەن ماشتابتان قاراپ ستراتەگيالىق تالداۋ ساراپتاۋ جاساۋ جاعى جەتپەي تۇر. قىتايدان زاڭسىز شەكارا بۇزىپ ءوتۋ وقيعاسى سايراگۇلگە دەيىن دە بولعان (مەنىڭشە سايراگۇلدەن كەيىن دە بولادى…), سابەت-قىتاي اراسىنداعى قىرعيقاباق كەزىندە قىتايداعى سابەتشىل قازاق ۇلتشىلدارى مەن جاس زيالىلاردىڭ ءبىرازى زاڭسىز

  • 1912-جىلعا دەيىن قىتاي تەرريتورياسى ەكى ۇلكەن بولىكە بولىنگەن.

    Eldeç Orda 1912-جىلعا دەيىن قىتاي تەرريتورياسى ەكى ۇلكەن بولىكە بولىنگەن. ءبىرى، مانجۋر ۇكىمەتىنە شىن تيەسىلى زاڭدى تەرريتوريا. ەكىنشىسى، جانجۋر ۇكىمەتىنە سىرتتاي تيەسىلى بالامالى تەرريتوريا. زاڭ بويىنشا بۇل بالامالى تەرريتوريا قالاعان ۋاقىتىندا مانجۋر تەرريتورياسىنان شىعىپ كەتە الادى. ءسىز مىنا كارتادان قىتايعا تيەسىلى ياعني تسين مەملەكەتىنە شىن تيەسىلى تەرريتوريانى نوبايلاپ بولسادا انىق كورە الاسىز. بۇل كارتاداعى تيبەت، موڭعول، ۇيعىر جانە قازاق تەرريتورياسىنىڭ تسين-گە كىرمەۋىنىڭ سەبەبى نەدە؟ سەبەبى مىناۋ: ولار تسين قاعاناتىنا جىلىنا ءبىر رەت سىرتتاي سالىق تولەمىن وتەپ تۇرعان، تسين ۇكىمەتى سىرتتاي سالىق وتەۋشى ەلدىڭ ىشكى ىسىنە كيلىكپەگەن، ىشكى ىستەرى، ىشكى ماسەلەسى ءوز ىرقىندا بولعان، ءبىرىنىڭ سىرتقى-ىشكى ىستەرىن رەسەيدىڭ ورىنبور، قازان، تاشكەن شاھارلارى شەشسە، بىرىنە يندياداعى موعول جانە الىستاعى وسىمانلى بيلىگى ارالاسىپ

  • «گيتلەر 45-ءشى جىلى ولمەپتى. ول 83 جاس جاساعان» – قۇپيا دەرەكتەر نە دەيدى؟  

    دەل پەرو ءار عاسىردىڭ بەلگىلى تۇلعالارى بولادى. ول ادام قانىن سۋشا اعىزعان جەندەت پە، الدە عاجايىپ دارىنىمەن الەمگە تانىلعان ونەر ادامى ما، ماسەلە وندا ەمەس. باستىسى، ارتىندا ەرتەگىگە بەرگىسىز اڭىزدىڭ قالعانىندا. سونىڭ ءبىرى ادولف گيتلەر. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن قۇپياسى اشىلماعان دۇنيە ول – ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستى اشقان، «بۇكىل الەمدى تابانىما سالىپ تاپتاسام» دەپ ارمانداعان، قاندى قىرعىندا 50 ميلليونعا تارتا ادامنىڭ وپات بولۋىنا سەبەپشى بولعان ادولف گيتلەردىڭ مۇردەسى. 1945 جىلى كەڭەس اسكەرى نەمىس جەرىنىڭ باسىم بولىگىن جاۋلاپ الىپ، باس قالا بەرليندى قورشاۋعا العان تۇستا، ماسقارا بولىپ قولعا تۇسپەس ءۇشىن گيتلەر ءوزىن-ءوزى ولتىرۋگە بەل-بۋعانى بەلگىلى. ايەلى ەۆا براۋنمەن قاتار سۇيىكتى ءيتىن قوسا ولتىرتكەن. ورىس اسكەرى ونىڭ جاسىرىنعان بۋنكەرىنىڭ ماڭىنان ورتەنگەن قوس مۇردەنى

  • قادۋان مەن سۋن مەيلين

                  1944-جىلى شىڭ شىسايدىڭ ءونبىر جىلدىق ۋاقىتشا ۇكىمەتى قۇلادى. كوپ ايالداماي شىڭ ىشكى قىتايعا جوتكەلىپ كەتتى. شىعىس قازاقيانىڭ تاريحىندا بۇرىن سوڭدى بولماعان تاريحي وزگەرىس ءدال سول تۇستا بىرىنەن سوڭ ءبىرى ورىن الىپ جاتتى. سۋرەتتەگى اق شىلاۋىشتى كىسى- قادۋان مامىربەكقىزى. كوگەداي حان ورداسىنىڭ سوڭعى حاندارىنىڭ ءبىرى الەن ۋاڭنىڭ زايىبى. قاسىنداعى كىسى اتاقتى ساياساتكەر، ديپلومات سۋن مەيلين. ول قىتاي پرەزيدەنتى جاڭ قايشىنىڭ زايىبى. زامانىندا امەريكادان ءبىلىم العان، وتە ساۋاتتى، مادەنيەتتى تۇلعا. 1944-جىلى نان كيننەن ۇرىمجىگە ۇشىپ كەلىپ تۇرمەدەگى قازاقتاردى بوساتىپ، شەت قيىرعا بوسقان قازاقتاردى ەلگە ورالتۋ ماسەلەسىن قولداپ ارنايى كوميسسيا قۇرعان جانە ونشاقتى قازاققا جوعارى لاۋازىمدى ورىن تاعايىنداپ جۇمىسقا سايلاپ كەتەدى. 1946-جىلى قازاقتار نان كيندەگى ۇلتتىق

  • شىعىس قازاقياداعى ساياسي قۋعىن-سۇرگىن تۋرالى نە بىلەمىز؟  (1937-1939)

    دەربەس ەل، تاۋەلسىز مەملەكەت رەتىندە شىعىس قازاقياداعى ساياسي قۋعىن-سۇرگىن تۋرالى بۇگىنگى كۇنگە دەيىن عىلمي ساراپتاما جۇرگىزە الدىق پا؟ نە ءۇشىن قازاق سسر-داعى قازاقتاردىڭ ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراۋى شىعىس قازاقيامەن ءبىر ۋاقىتقا سايكەس كەلەدى؟ نە سەبەپتى قازاق سسر-دىڭ نكۆد تەرگەۋشىلەرى ءۇرىمجى، قۇلجا، شاۋەشەك پەن التايدا قۇپيا تەرگەۋ وپەراتسياسىن جۇرگىزەدى؟ ەڭ، وكىنىشتىسى، قازىر قازاقستاندا ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان قازاق قايراتكەرلەرىنىڭ تەرگەۋ قۇجاتتارى نەگىزىنەن اشىلدى، ال، قىتايداعى قازاقتاردىڭ تەرگەۋ قۇجاتتارى اشىلعان جوق… كەلەسى جىلى (2019) قىتاي قازاقتارىنىڭ ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعانىنا 80 جىل تولادى (1939-2019). بۇل پوستتى سوعان ارنايمىن! ارۋاقتاردىڭ رۋحى ءبىر اۋناعاي! القيسسا… شاعىن ساراپتاما * شىڭ شىسايدىڭ تىڭشىلىق ورگاندارى; * شىعىس قازاقيانىڭ تۇڭعىش ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇربانى- بايمولدا قارەكەۇلى; * “قازاق-قىرعىز-موڭعول” قۇرىلتايى; * ساياسي قۋعىن-سۇرگىننىڭ

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: