|  | 

تاريح

“نامىسقا” — 25 جىل! بيىل ەلىمىزدە ۇلتتىق كاسىپقوي “نامىس”

فۋتبول كلۋبىنىڭ قۇرىلعانىنا تۋرا 25 جىل تولدى! سوناۋ كەڭەس وداعىنىڭ كەزىندە فۋتبول سەكىلدى ميلليوندار ويىنىندا قازاقتىڭ كەگى كەتتى دەگەن پاتريوتتىق ويمەن،نامىسپەن قولعا العان بۇل قوزعالىس،بۇل جوبا جاريالانعان جىلدار بار قازاقتىڭ ارمانى ورىندالعانداي كەزەڭ بولعانى جاسىرىن ەمەس. …تابيعاتىمىزدا دا بار بولار،دەگەنمەن،قازاق ۋنيۆەرسيتەتىن بىتىرگەن جىلى قىزمەتكە كەلگەن رەسپۋبليكالىق “لەنينشىل جاس” گازەتىنىڭ باس رەداكتورى،عۇمىرى جۇزىنە شاڭ تۇسىرمەس ۇستازىم سەيداحمەت بەردىقۇلوۆتىڭ ۇلتجاندىلىق تاربيەسىنەن ۇلى ساباق العان باسىم، 1991 جىلدىڭ قاڭتار ايىندا ەلىمىزدەگى تۇڭعىش ءارى جالعىز “سپورت” گازەتىنە باس رەداكتور بولىپ تاعايىندالعاننان كەيىن ۇزاماي،1 تامىز كۇنى گازەتتىڭ ءبىرىنشى بەتىندە ۇلتتىق كاسىپقوي “نامىس” فۋتبول كلۋبىنىڭ قۇرىلاتىندىعى جايلى رەسپۋبليكا جۇرتىنا ۇندەۋ جاريالادىم! ونان ارعى وقيعالار كورگەن تۇستەي… بۇكىل رەسپۋبليكا بولىپ بۇل يدەيانى تىك كوتەرىپ اكەتتى. اسىرەسە قازاق حالقىنىڭ قۋانىشى مەن تولعانىسىندا شەك بولعان جوق. رەداكتسياعا وي ارقالاعان،ۇسىنىس ايتقان،جوسپار ۇسىنعان حاتتار مىڭداپ كەلىپ جاتتى. ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىن قۇردىق. ول توپتا قازاق فۋتبولىنىڭ مارقاسقالارى – تيمۋر اعا سەگىزباەۆ پەن سەرگەي كۆوچكين،قۇرالبەك ورداباەۆ،سەيىلدا بايشاقوۆ،ەۆگەني كۋزنەتسوۆ،قۇربان بەردىەۆ،تاعى باسقا دا ايتۋلى ماماندار بولدى. توپ قۇرىپ،فۋتبول بىلەرمەندەرىن رەسپۋبليكانىڭ 19 وبلىسىنا(ول كەزدە ەلىمىزدە 19 وبلىس بولاتىن. – ن.ج.) ىرىكتەۋ جاساۋعا جىبەردىك. ءوزىم باس بولىپ،5-6 اۋدانعا دا سوعىپ وتتىك. ءسويتىپ،1992 جىلى كوكتەمنىڭ اياعىنا قاراي الماتىعا 300 بالا كەلدى، سوڭعى ىرىكتەۋدەن وتۋگە! الماتىداعى ادك ستاديونىندا سوڭعى ىرىكتەۋ ءوتتى. بۇل جاۋاپتى ساتكە سول كەزدە “جەڭىس” فۋتبول كلۋبىن قۇرىپ،ارداگەرلەر جارىسىندا توپ جارىپ جۇرگەن كوماندانىڭ مۇرىندىعى،تاماشا فۋتبولشى،عاجاپ ازامات،مارقۇم ءشارىپ وماروۆ جەتەكشىلىك ەتتى. شاكەڭنىڭ ماڭىندا رەسپۋبليكا فۋتبولىنىڭ ەڭ تاڭداۋلى ماماندارىنىڭ ءبارى بولدى. ءسويتىپ،ەكى كۇنگى ىرىكتەۋدەن سوڭ “نامىس” فۋتبول كلۋبىنا 100 بالا تاڭداپ الدىق.

“نامىس” كلۋبىنىڭ رەسمي تۇساۋكەسەرى الماتىداعى ورتالىق ستاديوندا ءوتتى. تۋ كوتەرىلدى،ءانۇران وينالدى،كلۋب مۇشەلەرى انت قابىلدادى. كلۋب مۇشەلەرىنىڭ انتىن عاني باپانوۆ وقىدى. سول ءجۇز بالا ءتورت كلاسسقا ءبولىنىپ وقىدى. ونىڭ ەكەۋى الماتىدا،ەكەۋى ۇزىناعاش اۋىلىندا تۇرىپ وقىدى. كەزەڭ قيىن بولاتىن. مەملەكەت تاۋەلسىزدىگىن جاڭا الىپ جاتقان،ەكونوميكا تومەن،قوعام نە بولارىن بىلمەگەن اۋىر ۋاقىت ەدى. بالالاردى كيىندىرۋگە،ىشىندىرۋگە،جارىسقا جىبەرۋگە قارجى تاپشى بولدى. “نامىستى” قولداۋ قورىن اشتىق. كۇرەپ اقشا بەرگەن ەشكىم بولعان جوق. حالىق 500-1000 رۋبلدەن جىبەرەتىن قورعا. “مەن ۇرلىق قىلعاندا اي جارىق بولدى!” دەگەندەي،1993 جىلى اقشا اۋىستى. بۇكىل حالىق بوپ جيناعان ءبىر ۋىس قارجىمىز تيىن بوپ قالدى. بەرىلمەدىك،كۇرەستىك… ءوز باسىم سول كەزدە بولعان ءۇش ۆيتسە-پرەمەرگە كىردىم. ءبارى دە قولىمدى قىسىپ،قۇشاعىنا الىپ،”جارايسىڭ!” دەگەننەن اسپادى. ماتەريالدىق كومەك بەرمەدى.ۇلتتىق يدەيادان جاسقاندى-اۋ دەپ ويلايمىن بۇگىن. سول كەزدە ۇلكەن ءبىر كومپانياعا تەلي سالسا كلۋبتى… جان-جاعىمىزدى سيپالاپ،تىرلىك ەتتىك. امانگەلدى ەرمەگياەۆ،كەنجەبەك ومارباەۆ،سەرىك قوناقباەۆ،سول كەزدەگى مينيسترلەردەن قاراتاي اعا تۇرىسوۆ،اۋدان اكىمى ءابدىماناپ كوپبەرگەنوۆتەر قول ۇشىن بەردى. بالالاردى تاربيەلەۋدە اقسەلەۋ اعا سەيدىمبەكوۆ،ءشارىپ وماروۆتار ۇلگى كورسەتتى. “دوسمۇقاسان” ءانسامبلى،مايرا يلياسوۆا،قۇرماناي وماروۆا.ابۇيىربەك تىناليەۆ،”تاماشا” ويىن-ساۋىق وتاۋىنىڭ تارلاندارى،ساۋلە جانپەيىسوۆا،رامازان ستامعازيەۆتەر ءوز ونەرلەرىمەن قولداۋ كورسەتتى. 1993 جىلى “نامىستىڭ” ەرەسەك كومانداسىن قۇردىق. وسى قادامىمىز دۇرىس پا،بۇرىس پا ،وسى كۇنگە دەيىن جاۋابىن تاپقان جوقپىن. “نامىس” قر چەمپيوناتىندا العاشقى ويىنىن وتكەن جىلى جۇلدەگەر بولعان ەكىباستۇزدىڭ “باتىر” كومانداسىمەن ورتالىق ستاديوندا ويناپ،3;2 ەسەبىمەن جەڭدى! “نامىستىڭ” تۇڭعىش دوبىن سەيتجان بايبوسىنوۆ سوقتى.وسى ويىنعا ءوزى اۋىرىپ جۇرسە دە ۇستازىم سەيداحمەت بەردىقۇلوۆ قاسىنا دوسى،اقيىق اقىن تۇمانباي مولدداعاليەۆتى ەرتىپ،ورتالىق ستاديونعا باردى. ويىن سوڭىنان جەڭىسكە جەتكەنىمىزگە ءشاي ىشتىك. سوندا اۋىرىپ جۇرگەن سەيداحمەت اعا; “مىنا نەسىبىم بۇكىل قازاقتىڭ ارمانىن ورىندادى، بۇگىن 50 گرامم كونياك ىشپەسەم بولمايدى!” دەپ تولعانا سولەگەنىن ءالى ۇمىتقان جوقپىن. بۇل جايلى تۇمانباي اعا ەستەلىگىندە تالاي ايتتى دا. “نامىس”- كوماندادان گورى يدەيا،جوبا ەدى. بالالار توبىنان نەبىر تالانتتار ءوسىپ شىقتى. نۇربول جۇماسقاليەۆ،ايدار كۇمىسبەكوۆ،مۇرات تىلەشوۆ،دياس كەمالوۆ،الىبەك بولەشوۆ سىندى فۋتبولشىلار قازاقستاننىڭ قۇراما كومانداسىندا وينادى! بۇگىن وسىنىڭ ءبارى كوز الدىمنان كينوداي كولبەپ ءوتىپ جاتىر. راس،قارجىلاي قولداۋ بولعاندا “نامىس” ۇلتتىق كاسىپقوي فۋتبول كلۋبى ەل فۋتبولىنىڭ اقجەلكەنى بولار ەدى. بىراق ءبارى زايا كەتتى دەگەندەر دە قاتەلەسەدى! بۇل قازاقتىڭ مىنا جاڭا زامان تۇرعاندا ماڭگىلىك العا قويار ارمانى بولىپ قالاتىنىنا مەنىڭ ەش كۇمانىم جوق! “تاۋلاردى الاسارتپاي دالانى بيىكتەتۋ” جايلى ولجاس وعلاننىڭ جىرىنداعىداي،رەسپۋبليكادا تۇراتىن وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ بىرىنە توسقاۋىل بولماي-اق،بۇل يدەياعا قازاق حالقىنىڭ ۇلتجاندى ۇرپاعى ءالى سوعاتىنى ءسوزسىز!!! كەزىندەگى ءبىزدىڭ دە ارمان سول بولاتىن! 25 جىلىڭمەن،تازا ۇلتجاندى جوبا! نامىسى بار حالىق ساعان ءالى-اق ورالادى!24775018_1871759116467510_207004061818956709_n

سۋرەتتە: كلۋبتى قۇرۋشى نەسىپ ءجۇنىسبايۇلى ايدار كۇمىسبەكوۆ، نۇربول جۇماسقاليەۆ،Əلىبەك بولەشوۆ، دياس كەمالوۆتەرمەن بىرگە ازيا ويىندارىندا!

نەسيپ جۋنۋسباەۆتىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • قارجاۋباي سارتقوجاۇلى: حالىقتىڭ ءوزى جاساپ كەتكەن تاريحىن وزىنە قايتارۋىمىز كەرەك

    وتكەن اپتادا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالاسى جارىق كورگەنى كوپكە ايان. تاريحي تاقىرىپتى قوزعاعان ماقالاعا قاتىستى بەلگىلى تۇركولوگ، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى قارجاۋباي سارتقوجاۇلىمەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك. مارحابات! – قارجاۋباي اعا، اڭگىمەمىزدى كەشە عانا جارىق كورگەن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالاسىنان باستاساق. تاريحي تۇجىرىمداما تۋراسىندا قازىر قوعامدا قىزۋ تالقى ءجۇرىپ جاتىر. قالاي ويلايسىز، ەل باسشىسىنىڭ بۇل جولعى باستاماسىن رۋحاني-مادەني دەربەستىگىمىزدىڭ العىشارتى، كۇردەلى كەزەڭدە حالىقتىڭ ساناسىن وياتىپ، سەرپىلىس بەرەتىن ۇندەۋ دەپ قابىلداي الامىز با؟ – ەلباسىنىڭ «ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالاسى جارىق كورگەننەن بەرگى ءبىر جۇمانىڭ ىشىندە قوعامدا ۇلكەن سەڭ قوزعالعانداي بولدى. ۇلتىن ۇلىقتاعان، لايىقتى باعاسى بەرىلگەن كوپتەگەن ماقالالار جاريالاندى. سول دۋالى اۋىزداردان شىققان دۇعالى سوزدەردى، ايتىلعان

  • الاش جانە اتاتەك

    باياحىمەت جۇمابايۇلى جازۋشى، ەتنوگراف اتاتەك جايىندا ءسوز قوزعار بولساق «الاش» اتى شىقپاي قويمايدى. ال «الاش» تۋرالى كەڭەستىڭ سوڭى اتا تەككە ۇلاسارى شىندىق. بۇل حالقىمىزدىڭ تەك پەن تاريحتى ءبىر تۇتاس ۇعىم رەتىندە قاراۋىنىڭ نەگىزى بولماق. ەندەشە كەڭەستى «الاشتان» باستالىق. حالقىمىزدىڭ ءسوز تىركەستەرىندە «الاشتىڭ ازاماتى»، «الاش – الاش بولعاندا»، «التى الاش» دەگەن سياقتى ۇعىمدار كەزدەسەدى. ول ولما ءبىزدىڭ وسى «الاش» ءسوزىمىز تۋىسقان ۇلتتار اراسىندا دا ءوز – وزدەرىنىڭ تىلدىك قورىندا اكسەنتىنە قاراي: ساقالار — ديە، قۇمىتتار — ۋي. تۇرىكتەر — الاچۋگ، قىرعىزدار — الاچچك. ورىستار — لاچۋگ، نوعايلار — الاش. تۇنعۇستار — الان…[1] ت. ب. دەيدى. مىنە بۇلار «الاشتىڭ» ولاردىڭ تاريحىمەن قاتىستىلىعى دەگەندىك ەمەس. «الاش» سوزىنىڭ تارالۋ اياسىنىڭ قانشالىقتى كەڭدىگىن دالەلدەۋ. زەرتتەۋشىلەر

  • ارقادان التايعا اۋعان ەلدىڭ ءىزى (ياعني ارقادان التايعا اۋعان اباق كەرەيدىڭ كەرۋەن كوشى ءجايىندا)

    باياحمەت جۇمابايۇلى  كىندىك ءسوز: كەرەي تايپاسىنىڭ ەجەلگى مەكەندەرى ارقادان التاي بەتىنە ىرگەلى ەلدىڭ قاقپايىنان اۋعانى راسپا؟». «اباق كەرەي ەلدى ارقادان التايعا «اقمىرزانىڭ ولىمىنە سەبەپشى بولىپ كوشكەنى» راس پا؟ «بۇقار جىراۋ ابىلاي حاننىڭ بۇيرىۋىمەن كەرەي كوشىن توقتاتۋعا الدىنان شىعىپ جوتاسىن كورسەتكەنى راسپا؟» ت. ب. سۇراقتار توڭىرەگىندە تاريحشى بولماسامدا ىزدەنىستىڭ ناتيجەسىندە ءوز الىمشە كوزعاراس ءبىلدىرۋدى ءجون كوردىم. ارتىق – كەمىن كەشىرممەن قارارسىزدىر. شىنى كەرەك، وسى تاقىرىپقا قاتىستى جازبا دەرەكتەر از بولعاندىقتان، دالەلسىز ءسوزدىڭ دارمەنى شامالى بولار دەگەن ويمەن، تارتىنشاقتاپ كەلگەن ەدىم. جۋىقتان بەرگى الەۋمەتتىك جەلىلەردە بۇل تاقىرىپ توڭىرەگىندە تالاس-تارتىستار مالىعا باستاعانىن كورىپ قولىما قالام الىپ، وسىدان ءبىر قانشا جىل بۇرىن «قازاقتىڭ قىسقاشا تاريحى» دەگەن ەڭبەگىمەن ەكى ميلليارد قىتايعا عانا ەمەس، شەت ەلدەردەگى

  • «وتان تاريحىنداعى تۇلعالاردىڭ ءرولى» اتتى عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيا وتەدى.

    تاۋەلسىزدىك مەرەكەسىنە وراي اقمولا وبلىسى، كوكشەتاۋ قالاسى، “دوستار” مادەنيەت سارايىندا، «ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا وتان تاريحىنداعى تۇلعالاردىڭ ءرولى» اتتى عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيا وتەدى. شىڭعىسحان جانە ودان كەيىنگى قازاق حاندارى ءداۋىرىنىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتكەن تۇعىرلى تۇلعا تۇعىرىلحاننىڭ ءومىر جولى مەن ەرلىك ىزدەرى موڭعول، پارسى، تۇرىك، قىتاي، ورىس، جاپون جازبالارىندا كەزىگىپ قانا قالماي، ماركو پولو، ا.اندرەەۆ، ن.ا.اريستوۆ، گ.ف.ميللەر، ت.ب. ەڭبەكتەرى ارقىلى دا الەمگە ايگىلى. تاريحي تۇلعا – تۇعىرىلحان ەسىمىن كوتەرۋ ەل باسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ»، «ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسى مەن پرەزيدەنتىمىز ق.توقاەۆتىڭ «التىن وردانىڭ 750 جىلدىعىن مەرەكەلەۋ» اياسىنداعى ۇندەۋىنە ساي قولعا الىنىپ وتىر. ۇلى دالا تۇلعالارىن كوتەرۋدە قر ءبىلىم جانە عىلىم مينسترلىگى ش.ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح

  • شۇبارتاۋدان اۋعان “بەس قاسقا”. 

    سلامبەك جۋماگالي قازاقتىڭ كورمەگەن قورلىعى، تارتپاعان ازابى بار ما؟ بۇنداي تاۋقىمەت كەشەگى كەڭەس داۋرىندە دە تيىلعان جوق. اباق كەرەيدىڭ ىشىندەگى جاستابان ۇرپاقتارى سەمەي وڭىرىندەگى شۇبارتاۋ اۋدانىن ءوز اتا قونىستارى سايلايدى. تاريحشىلاردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا التايدان جوبالاي بي ازشاحانتاي باتىر ەر جانىبەكپەن زوڭگىلەس دوس بولعان سوڭ، وسى باقاناس وزەنىنىڭ بويىن جايلاي قونىستانىپتى. ونىڭ ىشىندە جاستابان ۇرپاقتارى بەگىمبەت اتانىپ، بەكنازار-قوساي بولىپ ەكى تارماققا بولىنەدى. وسى ماڭدى قونىستانعان وسى ەكى اتانىڭ بالاسى، ءبىرىنىڭ ۇپانى شاقانتاي، ەكىنشىسىنىكى جوبالاي. ياعني،” جونداعى جوبالاي ەلى”اتانعان. شاقانتاي باتىر وسى ەكى اتانىڭ باس قولباسشىسى بولسا، جوبالاي بي اقىلمان، ءارى توبە ءبيى بولعان. جوبالايدىڭ اككسى بايسەيىتتە تەگىن ادام بولماپتى. ەلدىڭ ايتىسىنا قاراعاندا ول كىسى دە بي، ءارى باتىر بولعان جانە ەلدى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: