|  |  | 

سۋرەتتەر سويلەيدى الەۋمەت

ۇلىتاۋعا باردىڭ با، ۇلار ەتىن جەدىڭ بە؟

Ular eti  ۇلار قۇسى ۇياسىن بيىك تاۋدىڭ قياسىنا، ۇشار باسىنا سالادى. قىسى-جازى تاۋ باسىن مەكەن ەتەتىن وتىرىقشى، دەنە تۇرقى كەكىلىككە ۇقساس كەلەتىن شاعىن عانا ۇلار ەشكىمنىڭ مازالاعانىن، تىنىشتىعىن بۇزعانىن قالامايدى. سوندىقتان دا كوزدەن جىراقتا، ادامنان تاسادا تىرشىلىك ەتەدى. ۇلار قۇس تورعا تۇسسە، دەرەۋ ءولىپ قالادى . الەمنىڭ بىردە-ءبىر زووپاركىنەن ۇلار كورمەيتىنىمىز سودان بولار.

  تاۋدا ويناعان كەكىلىكتىڭ، قالىڭدا جۇرەر بودەنەنىڭ، ءتىپتى قىرعاۋىلدىڭ جۇمىرتقالارىن ءۇي تاۋىعىنا باستىرىپ، بالاپاندارىن قولعا ۇيرەتۋگە بولادى. شوجەلەرى تەگىم، ءناسىلىم باسقا دەمەي، تەلمەڭدەپ، تاۋىقتىڭ سوڭىنان جۇگىرىپ جۇرەدى. ال ۇلار قولعا ۇيرەنبەيدى. جۇمىرتقاسىن تاۋىق باسىپ تا شىعارا المايدى، بالاپانىنا ادام قولى تيسە بولدى – ولەدى. قولعا تۇسپەستىگىن مەڭزەگەنى بولار، قازاقتىڭ قارا ولەڭىندە: ۇلىتاۋعا شىقتىڭ با،  ۇلار ەتىن جەدىڭ بە؟ – دەگەن جولدار ساقتالعان.

    ەلىمىزدە التاي جانە گيمالاي ۇلارى كەزدەسەدى. كوبىنە 5-10-نان توپتاسىپ ءجۇرىپ، تەك كوكتەمدە عانا جۇپتاساتىن ولار وتە ساق كەلەدى. تاۋ بوكتەرىندە جايىلىپ جاتقاندا، بىرەۋى بيىك قۇزعا شىعىپ، جان-جاعىن باعدارلاپ تۇرادى ەكەن.ەگەر قاۋىپتى سەزسە، ايرىقشا ءۇن شىعارىپ، حابار بەرەتىن كورىنەدى. قالعان قۇستار مۇنى ەستىپ، ابىگەرلەنىپ، شۋلايتىن كورىنەدى.تىلىمىزدەگى «ۇلارداي شۋلاۋ» دەگەن تۇراقتى تىركەس وسىندايدان قالىپتاسسا كەرەك. «قىستىڭ ايازدى كۇندەرىندە تاس قۋىستارىنان پانا تاۋىپ، توپتاسىپ ءبىرىن-ءبىرى جىلىتادى. قار قالىڭ جاۋعان جىلدارى كوبىنە تاۋتەكەنىڭ سوڭىنان ەرىپ وتىرادى. سەبەبى تاۋتەكەلەر تەبىندەپ جايىلىپ، قىرات بەتكەيلەرىندەگى قاردى تازارتىپ، قاناتتىلاردىڭ ازىعىن تەز تابۋىنا كومەكتەسەدى ەكەن.  

                       دەنەسىنىڭ شاعىندىعى مەن جاراتىلىسىنىڭ نازىكتىگىنە قاراماي، ەرىمەس قار جاتار سۋىق قۇز باسىن، ادام اياعى باسپاس جارتاس بەتىن تاڭداۋى بۇل قۇستىڭ تازالىعى مەن قيىندىققا شىدامدىلىعىن تانىتسا كەرەك.

جانات يساەۆا

فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى

Kazakh-tv.kz

Related Articles

  • جاقسىبەكوۆتىڭ اكەسىنىڭ اتىنداعى “اللانىڭ گۇلى” مەشىتى

    گۇلبانۋ ابەنوۆا مۇسىلمانداردىڭ قاسيەتتى رامازان ايى قارساڭىندا استانادا كۇننەن قۋات الاتىن قوندىرعىلارى بار جاڭا مەشىت پايدالانۋعا بەرىلدى. ساۋلەتشى ساعىندىق جانبولاتوۆ كەشەن جوباسىن “اللانىڭ گۇلى” دەپ اتادى. جاڭا مەشىتكە قازاقستان پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى ادىلبەك جاقسىبەكوۆتىڭ اكەسى ىرىسكەلدى قاجىنىڭ ەسىمى بەرىلگەن. 1اقشانقان مەشىت عيماراتى ۇلتتىق ناقىشتاعى ويۋ-ورنەكپەن بەزەندىرىلىپ، پوستمودەرنيستىك ستيلدە سالىنعان. نەگىزگى عيمارات ءۇشبۇرىشتى كولبەۋ قابىرعالار مەن كۇمبەزدەن تۇراتىن كۇردەلى پىشىندە تۇرعىزىلعان. ساۋلەتشى ساعىندىق جانبولاتوۆتىڭ سوزىنشە، وسىعان ۇقساس مەشىتتەر مالايزيادا، گەرمانيادا، اراب ەلدەرىندە بار. جوباعا تاپسىرىستى “قازاقستان مۇسىلماندار ءدىني باسقارماسى” رەسپۋبليكالىق مۇسىلماندار ءدىني بىرلەستىگى بەرگەن. عيمارات جەكە ازاماتتاردىڭ قارجىسى ەسەبىنەن سالىنعان. قۇرىلىسشىلار جوباعا قانشا اقشا جۇمسالعانىن ايتپادى. 2كولەمى 3695 شارشى مەتر بولاتىن مەشىت جايعاسقان جەر ۋچاسكەسىنىڭ اۋماعى – 1,44 گەكتاردى قۇرايدى. كۇمبەزدىڭ

  • كيىكتەردىڭ ءۇستىرت پوپۋلياتسياسىن ساقتاۋ جولدارى ۇسىنىلدى

    قاراعاندى قالاسىنداعى «جاڭا ەكولوگيالىق قاۋىپسىز تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ورتالىعى» قوعامدىق قورى گەرمانيانىڭ NABU تابيعاتتى قورعاۋ جانە بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ وداعىنىڭ قارجىلاي قولداۋىمەن «كيىكتەردىڭ ءۇستىرت پوپۋلياتسياسىن ساقتاۋ بويىنشا جەرگىلىكتى قوعامداستىقتاردى جۇمىلدىرۋ» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋدى باستادى. ال ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە ساراپشىلىق قولداۋدى «قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكولوگيالىق مۇراجايى» قوعامدىق بىرلەستىگى جانە «قولداۋ- قازاقستان» كوممەرتسيالىق ەمەس حولدينگى ءوز موينىنا الىپ وتىر. بۇل تۋرالى جوبا ۇيلەستىرۋشىسى ادىلبەك قوزىباقوۆ ايتىپ بەردى. ەلىمىزدە اقبوكەننىڭ ءۇش ءتۇرى مەكەندەيدى، اتاپ ايتقاندا – بەتپاقدالا، ورال جانە ءۇستىرت پوپۋلياتسيالارى. وسىدان ءۇش جىل بۇرىن بەتپاقدالادا مەكەندەيتىن اقبوكەندەر جاپپاي قىرىلعاندىعى بەلگىلى. ول كەزدە مامانداردىڭ ەسەبى بويىنشا 90 پايىزى قىرىلعان دەسەدى. بۇل رەتتە قوعام ەندىگى جەردە ەڭ الدىمەن اقبوكەننىڭ وسى پوپۋلياتسياسىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن جاۋاپتى ورگاندار بارىن سالادى

  • شىعىس قازاقياداعى قازاق ينتەلليگەنتسياسىنىڭ قالىپتاسۋ تاريحى 

    شاعىن ساراپتاما دەربەس ەل تاۋەلسىز مەملەكەت رەتىندە “قىتاي قازاعى” دەيتىن ۇعىمدى قايتا پىسىقتاپ زەرتتەپ كورۋدىڭ جاڭا كەزەڭى باستالۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن. قىتاي قازاقتارىنىڭ 20- عاسىر باسىنداعى ويانۋ كەزەڭى ءالى كۇنگە دەيىن تولىق زەرتتەلگەن جوق. ونىڭ ىشىندە مەملەكەت دەڭگەيىندەگى تۇلعالار تۋرالى جەكەلەگەن زەرتتەۋلەر تىپتەن كەمشىل. شىعىس قازاقياداعى قازاق ينتەلليگەنتسياسىنىڭ قالىپتاسۋىندا ءۇش ۇلكەن ىقپالدى ايتپاي كەتۋ مۇمكىن ەمەس: ءبىرىنشى، 20-عاسىر باسىنا دەيىنگى ءداستۇرلى يسلامدىق رۋحاني مەكتەپ (قاديمدىق مەشىت-مەدرەسەلەر); ەكىنشىسى، 20-عاسىر باسىنداعى شىعىس قازاقيانىڭ جاديتتىك رۋحاني قوزعالىسى (جاديتتىك اعارتۋ، پىكىر-تالاس، تب); ءۇشىنشىسى، ورىس-تاتار ارقىلى ەنگەن ەۋروپا وركەنيەتىنىڭ ىقپال ەتۋى نەمەسە مانجۋ-قىتاي ارقىلى شىعىس رۋحانياتىمەن تانىسۋ; وسى ءۇش ىقپالدىڭ اۋەلگىسى يسلامدىق جاڭعىرۋدى ءوز ىشىنەن “قازان، ۋفانىڭ رۋحاني ىقپالى”، “بۇحارا-كوكىلتاش ىقپالى” جانە “وسىمانلى رۋحانياتىنىڭ ىقپالى”

  • جۇيرىكتەن جۇيرىك وزدى جارىسقاندا

    رۋحاني جاڭعىرۋ                       اتامەكەنگە اق شاشۋ…          جۇيرىكتەن  جۇيرىك  وزدى  جارىسقاندا باعزى زاماننان بەرى بابالارىمىزدىڭ جەڭىسى دە جەتىستىگىدە جىلقىمەن  ولشەنگەن عوي،  سوندىقتان بولار «اتتى ەر ساقتايدى، ەردى ەل ساقتايدى» دەپ  دانىشپان حالقىمىز بەكەر ايتپاعان. ەر جىگىتتىڭ بەس قارۋىنىڭدا ءبىرى دە وسى ات، كەزىندە اقان سەرىنىڭ قۇلاگەرى، قابانبايدىڭ قۋباس اتى، جانىبەكتىڭ  كوك دونەنى، مارعابىلدىڭ  قارا قاسقاسى دا وسىعان دالەل. بىلاي  ايتقاندا قازاقتى اتتان ءبولىپ قاراۋدىڭ ءوزى كۇنا سەكىلدى. كەزىندە ات قۇلاعىندا ويناپ،  بىردە كوكپار تارتسا، بىردە بايگەگە اتتارىن قوسىپ، ءتورت ماۋسىم  بويى  جەلدىڭ وتىندە، مالدىڭ شەتىندە،   اتتىڭ  جالىندا، تۇيەنىڭ قومىندا كوشىپ جۇرگەن كوشپەندىلەردىڭ ۇرپاعىمىز دەيتىنىمىز دە سودان. قازاق قاي جەردە بولسا دا قازاقتىعىن ىستەيدى دەمەكشى، شەت ەلدەن  اتامەكەنىن اڭساپ  كەلگەن، اسىرەسە

  • اقتاۋدا بالا-باقشانىڭ اۋلاسىنا بالعىندار 120 كوشەت وتىرعىزدى

      26.03.2017ج. اقتاۋ قالاسى ماڭعىستاۋ وبلىسى اقتاۋ قالاسىنداعى № 26 «قارلىعاش» بوبەكجايىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى وزدەرىنىڭ كوشەتتەرىن وتىرعىزدى. بۇل شارا استانا قالاسىنىڭ 20 جىلدىعى جانە اقتاۋ قالاسىنىڭ 55 جىلدىعىنا وراي ۇيىمداستىرىلدى. وعان اتا-انالار مەن تاربيەشىلەردە بەلسەندى قاتىستى. قازاقتا «اتاڭنان مال قالعانشا، تال قالسىن» دەگەن اتالى ءسوز بار. بوبەكجاي اۋلاسىن تازا ۇستاۋ مەن كوگالداندىرۋدى جۇيەلەندىرۋ ماقساتىندا وسىنداي شارالاردى وتكىزۋ ورىندى. كوشەت وتىرعىزۋدى العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ باستاعان «بالداۋرەن» توبىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى بولدى، ولاردىڭ قاتارىندا 4 جاستاعى نۇرساۋلە قارجاۋباي بار. «ءبىزدىڭ بوبەكجايدا تابيعاتتى قورعاۋ تۋرالى كوپ ايتىلادى. بىزدەر اعاشتاردى سىندىرمايمىز، كەرىسىنشە سۋ قۇيىپ وتىرۋ كەرەكتىگىن بىلەمىز. مەن ءبىزدىڭ توپتاعى بالالارمەن بىرگە اعاش وتىرعىزدىم، ماعان اكەم، انام جانە ءىنىم نۇرسۇلتان كومەكتەستى. الداعى ۋاقىتتا ونى باپتاپ، كۇتەتىن بولامىن.

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: