|  |  | 

Suretter söyleydi Äleumet

WLITAUĞA BARDIÑ BA, WLAR ETİN JEDİÑ BE?

Ular eti  Wlar qwsı wyasın biik taudıñ qiyasına, wşar basına saladı. Qısı-jazı tau basın meken etetin otırıqşı, dene twrqı kekilikke wqsas keletin şağın ğana wlar eşkimniñ mazalağanın, tınıştığın bwzğanın qalamaydı. Sondıqtan da közden jıraqta, adamnan tasada tirşilik etedi. Wlar qws torğa tüsse, dereu ölip qaladı . Älemniñ birde-bir zooparkinen wlar körmeytinimiz sodan bolar.

  Tauda oynağan kekiliktiñ, qalıñda jürer bödeneniñ, tipti qırğauıldıñ jwmırtqaların üy tauığına bastırıp, balapandarın qolğa üyretuge boladı. Şöjeleri tegim, näsilim basqa demey, telmeñdep, tauıqtıñ soñınan jügirip jüredi. Al wlar qolğa üyrenbeydi. Jwmırtqasın tauıq basıp ta şığara almaydı, balapanına adam qolı tise boldı – öledi. Qolğa tüspestigin meñzegeni bolar, qazaqtıñ qara öleñinde: Wlıtauğa şıqtıñ ba,  Wlar etin jediñ be? – degen joldar saqtalğan.

    Elimizde Altay jäne Gimalay wları kezdesedi. Köbine 5-10-nan toptasıp jürip, tek köktemde ğana jwptasatın olar öte saq keledi. Tau bökterinde jayılıp jatqanda, bireui biik qwzğa şığıp, jan-jağın bağdarlap twradı eken.Eger qauipti sezse, ayrıqşa ün şığarıp, habar beretin körinedi. Qalğan qwstar mwnı estip, äbigerlenip, şulaytın körinedi.Tilimizdegi «wlarday şulau» degen twraqtı tirkes osındaydan qalıptassa kerek. «Qıstıñ ayazdı künderinde tas quıstarınan pana tauıp, toptasıp birin-biri jılıtadı. Qar qalıñ jauğan jıldarı köbine tautekeniñ soñınan erip otıradı. Sebebi tautekeler tebindep jayılıp, qırat betkeylerindegi qardı tazartıp, qanattılardıñ azığın tez tabuına kömektesedi eken.  

                       Denesiniñ şağındığı men jaratılısınıñ näziktigine qaramay, erimes qar jatar suıq qwz basın, adam ayağı baspas jartas betin tañdauı bwl qwstıñ tazalığı men qiındıqqa şıdamdılığın tanıtsa kerek.

Janat Isaeva

filologiya ğılımdarınıñ kandidatı

Kazakh-tv.kz

Related Articles

  • Jaqsıbekovtiñ äkesiniñ atındağı “Allanıñ güli” meşiti

    Gülbanu ÄBENOVA Mwsılmandardıñ qasietti Ramazan ayı qarsañında Astanada künnen quat alatın qondırğıları bar jaña meşit paydalanuğa berildi. Säuletşi Sağındıq Janbolatov keşen jobasın “Allanıñ güli” dep atadı. Jaña meşitke Qazaqstan prezidenti äkimşiliginiñ basşısı Ädilbek Jaqsıbekovtiñ äkesi Irıskeldi qajınıñ esimi berilgen. 1Aqşanqan meşit ğimaratı wlttıq naqıştağı oyu-örnekpen bezendirilip, postmodernistik stil'de salınğan. Negizgi ğimarat üşbwrıştı kölbeu qabırğalar men kümbezden twratın kürdeli pişinde twrğızılğan. Säuletşi Sağındıq Janbolatovtıñ sözinşe, osığan wqsas meşitter Malayziyada, Germaniyada, arab elderinde bar. Jobağa tapsırıstı “Qazaqstan mwsılmandar dini basqarması” respublikalıq mwsılmandar dini birlestigi bergen. Ğimarat jeke azamattardıñ qarjısı esebinen salınğan. Qwrılısşılar jobağa qanşa aqşa jwmsalğanın aytpadı. 2Kölemi 3695 şarşı metr bolatın meşit jayğasqan jer uçaskesiniñ aumağı – 1,44 gektardı qwraydı. Kümbezdiñ

  • Kiikterdiñ üstirt populyaciyasın saqtau joldarı wsınıldı

    Qarağandı qalasındağı «Jaña ekologiyalıq qauipsiz tehnologiyalardı engizu ortalığı» qoğamdıq qorı Germaniyanıñ NABU tabiğattı qorğau jäne bioaluantürlilikti saqtau odağınıñ qarjılay qoldauımen «Kiikterdiñ üstirt populyaciyasın saqtau boyınşa jergilikti qoğamdastıqtardı jwmıldıru» jobasın jüzege asırudı bastadı. Al wyımdastıruşılıq jäne sarapşılıq qoldaudı «Qarağandı oblısınıñ ekologiyalıq mwrajayı» qoğamdıq birlestigi jäne «Qoldau- Qazaqstan» kommerciyalıq emes holdingi öz moynına alıp otır. Bwl turalı joba üylestiruşisi Ädilbek Qozıbaqov aytıp berdi. Elimizde aqbökenniñ üş türi mekendeydi, atap aytqanda – betpaqdala, oral jäne üstirt populyaciyaları. Osıdan üş jıl bwrın betpaqdalada mekendeytin aqbökender jappay qırılğandığı belgili. Ol kezde mamandardıñ esebi boyınşa 90 payızı qırılğan desedi. Bwl rette qoğam endigi jerde eñ aldımen aqbökenniñ osı populyaciyasın saqtap qalu üşin jauaptı organdar barın saladı

  • ŞIĞIS QAZAQIYADAĞI QAZAQ INTELLIGENCIYASINIÑ QALIPTASU TARIHI 

    Şağın Saraptama Derbes el täuelsiz memleket retinde “qıtay qazağı” deytin wğımdı qayta pısıqtap zerttep körudiñ jaña kezeñi bastaluı kerek dep esepteymin. Qıtay qazaqtarınıñ 20- ğasır basındağı oyanu kezeñi äli künge deyin tolıq zerttelgen joq. Onıñ işinde memleket deñgeyindegi twlğalar turalı jekelegen zertteuler tipten kemşil. Şığıs Qazaqiyadağı qazaq intelligenciyasınıñ qalıptasuında üş ülken ıqpaldı aytpay ketu mümkin emes: Birinşi, 20-ğasır basına deyingi dästürli islamdıq ruhani mektep (qadimdıq meşit-medreseler); Ekinşisi, 20-ğasır basındağı Şığıs Qazaqiyanıñ jädittik ruhani qozğalısı (jädittik ağartu, pikir-talas, tb); Üşinşisi, Orıs-Tatar arqılı engen Europa örkenietiniñ ıqpal etui nemese Manju-Qıtay arqılı şığıs ruhaniyatımen tanısu; Osı üş ıqpaldıñ äuelgisi islamdıq jañğırudı öz işinen “Qazan, Ufanıñ ruhani ıqpalı”, “Bwhara-Kökiltaş ıqpalı” jäne “Osımanlı ruhaniyatınıñ ıqpalı”

  • JÜYRİKTEN JÜYRİK OZDI JARISQANDA

    Ruhani jañğıru                       Atamekenge aq şaşu…          JÜYRİKTEN  JÜYRİK  OZDI  JARISQANDA Bağzı zamannan beri babalarımızdıñ jeñisi de jetistigide jılqımen  ölşengen ğoy,  sondıqtan bolar «Attı er saqtaydı, erdi el saqtaydı» dep  danışpan halqımız beker aytpağan. Er jigittiñ bes qaruınıñda biri de osı at, kezinde Aqan seriniñ Qwlageri, Qabanbaydıñ Qubas atı, Jänibektiñ  Kök döneni, Marğabıldıñ  Qara qasqası da osığan dälel. Bılay  aytqanda qazaqtı attan bölip qaraudıñ özi künä sekildi. Kezinde at qwlağında oynap,  birde kökpar tartsa, birde bäygege attarın qosıp, tört mausım  boyı  jeldiñ ötinde, maldıñ şetinde,   attıñ  jalında, tüyeniñ qomında köşip jürgen köşpendilerdiñ wrpağımız deytinimiz de sodan. Qazaq qay jerde bolsa da qazaqtığın isteydi demekşi, şet elden  atamekenin añsap  kelgen, äsirese

  • Aqtauda bala-baqşanıñ aulasına balğındar 120 köşet otırğızdı

      26.03.2017j. Aqtau qalası Mañğıstau oblısı Aqtau qalasındağı № 26 «Qarlığaş» böbekjayınıñ tärbielenuşileri özderiniñ köşetterin otırğızdı. Bwl şara Astana qalasınıñ 20 jıldığı jäne Aqtau qalasınıñ 55 jıldığına oray wyımdastırıldı. Oğan ata-analar men tärbieşilerde belsendi qatıstı. Qazaqta «Atañnan mal qalğanşa, tal qalsın» degen atalı söz bar. Böbekjay aulasın taza wstau men kögaldandırudı jüyelendiru maqsatında osınday şaralardı ötkizu orındı. Köşet otırğızudı alğaşqılardıñ biri bolıp bastağan «Baldäuren» tobınıñ tärbielenuşileri boldı, olardıñ qatarında 4 jastağı Nwrsäule Qarjaubay bar. «Bizdiñ böbekjayda tabiğattı qorğau turalı köp aytıladı. Bizder ağaştardı sındırmaymız, kerisinşe su qwyıp otıru kerektigin bilemiz. Men bizdiñ toptağı balalarmen birge ağaş otırğızdım, mağan äkem, anam jäne inim Nwrswltan kömektesti. Aldağı uaqıtta onı baptap, kütetin bolamın.

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: