|  |  | 

Көз қарас Спорт

Совет жанкүйерлері “бүкіл әлем СССР құрамасы сүрініп кетсе екен деп телевизорға телміріп отырады” деп ойлайтын.

66EF19A3-E331-4B36-8832-ACFE1BAD105A_cx0_cy18_cw0_w650_r1Қысқы олимпиада кезінде ұлттық құрамаларының нәтижесіне көңілдері толмай күйініп жатқан пост-советтік елдердегі достарым, бұл – жекелеген спортшылардың күш-қуат, қарым-қабілеті сыналатын жарыс. СССР кезінде партия мен үкімет мұндай халықаралық жарыстарды идеологиялық жобаға айналдырып, “күллі капиталистік әлемнің ішін күйдірейік, мысықтілеу империалистердің бетін аймандай етіп, социализм құрылысшыларының спорт бәсекесінде де мықты екенін дәлелдейік” деп әбден саясиландырды. Сол себепті совет спортшылары алаңға жауға шапқандай түрмен шығатын. Совет жанкүйерлері “бүкіл әлем СССР құрамасы сүрініп кетсе екен деп телевизорға телміріп отырады” деп ойлайтын. Тірі мысалдары әлі бар ғой, Солтүстік Корея сияқты.

Ал шынын айтар болсақ, Батыста екі олимпиада да спортшылардың бәсекесі сияқты қабылданады. Ашылу, я жабылу салтанаты болмаса, қалған жарыстарды тұрғындардың белгілі бір бөлігі ғана көреді. Бұл тарапта көгілдір экранға кектене төніп отырған ешкім жоқ, шетте тұрып жатқан Кремльдің мүридтері болмаса  ;)  Олимпиада жаппай талқыланбайды, күнделікті ақпарат құралдарының бірінші бетіне шығып кетпейді. Егер атлеттері жүлде алып жатса, әлбетте, атап өтеді, мақала жазады, сұхбат алады. Оның өзінде көбіне спорттық БАҚ түрлері. Мысалы, дәстүрлі түрде өтіп жататын кулинарлар жарысы, я өнер фестивальдарын да халықтың бәрі емес, белгілі бір бөлігі ғана көріп, талқылайды ғой. Сол сияқты. Батыс елдерінде “биыл төрт жыл бұрынғыдан аз медаль алып қалдық, масқара, ұлттық намысымыз қорланды, елдігіміз көрінбеді” деп жатқан және ешкім жоқ. Нәтиже айтарлықтай тым қатты нашарлап кетсе, спорт төңірегіндегі топтар, саясаткерлер мен депутаттар жеке талқылап жатады. Жаппай трагедия жасамайды. “Неге өлермендік қылмады? Неге өкпесі өшкенше жарыспады? Өңшең жанын аяған қу!” деп жанықпайды. Өйткені спортшы үшін ең маңызды фактор – денсаулығы. Спортшы да теледидар қарап, диванда жамбастап жатқан жанкүйер сияқты жанын күтеді. Пост-советтік үкімет қанша жерден саяси ұпай жинағысы келіп шетелде жаттықтырса да, президент стипендиясын тағайындаса да, ұлттық компанияны спонсор қылып қойса да, спортшы әлеуеті жететін жерге дейін ғана жарыса алады.

Батыста мықты спортшы жалпы мектептің тегін, я жекеменшік мектептің элиталық спорт секциясы мен университет, я жекеменшік спорт клубтарынан сұрыпталып, шыңдалып шығады. Үкімет жалпы мектеп деңгейіндегі секцияларға қаржы аударады, бірақ жекелеген спортшыларға бір тиын бөлмейді. Кейбірі тіпті олимпиада чемпиондарына бір тиын сыйақы төлемейді. Үкімет жалпы халықтың әл-ауқатын жақсартуға күш салады. Тұрмысы түзелген елдің тұрғындары спортпен шұғылдануға уақыт та, жағдай да табады. “Бұқаралық спорт тұралап жатыр” деп ешкім аттандамайды. Әрбірден соң “бұқаралық спорт” (“массовый спорт”) деген тым советтік түсінік. Өте-мөте дерексіз, абстрактылы ұғым. “Бұқаралық спортқа” бюджеттен ақша бөлу” деген тіпті бұлыңғыр нәрсе. “Бұқаралық спортқа, я талантты спортшыларға ақша бөлу” деген желеумен бюджетті талан-таржыға салу, кәсіби спорт клубтарын мемлекет бюджетінен қаржыландыру Батыста қисынсыз көрінер еді.

Кейбір пост-советтік елдердегі жанкүйер достарым спортшыларды кінәлағанша, орта мектеп деңгейіндегі спорт секцияларын жеткілікті түрде жабдықтай алмай отырған, халықтың басым көпшілігі аптасына бірнеше мәрте спортпен шұғылданатындай тұрмыс деңгейін өсіре алмай отырған, кәсіби спорт клубтары ашық бәсекеге түсіп, ұлттық құрамаға кімнің кіретінін шенеуніктер емес, тәуелсіз федерациялар шешетіндей ахуал қалыптастыра алмай отырған үкіметті жазғырсын.

Galym BokashТЫҢ парақшасынан алынды

Related Articles

  • Гипер жобалардың жолы бола ма?

    Кеңес одағы жылдарында мемлекеттің экономикасы гигантоманияға құштар болды. Бір орталықтан басқарылған жоспарлы экономикада олар азды-көпті тиімділік көрсетті, бірақ нарықтық экономикаға көшкенде солардың бәрі адыра қалды. Өйткені, нарық гигантоманияны сүймейді, ол нақтылыққа икемділікті ұнатады. Сол сияқты Қазақстан да осы уақытқа дейін қазақтың «көрпеңе қарай көсіл» деген нақылын ұмытып, гипер жобаларға, мега жобаларға құмарлық танытып келеді. Мәселен, «Қазақстан-Түркіменстан-Иран» халықаралық теміржол маршруты жобасына бастамашы болып, ақыры оны 2014 жылы іске қосты. Әріптестеріміз болып отырған екі елдің тауарлары да нарықты жарып, ағылып жататындар емес. Оған Қазақстан арқылы Ресей қосылғанда да тауарлары біртекті, бәрінің де қаузайтыны негізінен табиғи ресурстар. Осы жолмен Қазақстан тауарлары Парсы шығанағына тікелей шығатын болады деп жалаулатқан едік. Сол дәмеміз ақталды ма?

  • МӘУЛЕН ӘШІМБАЕВ: ҚАЗАҚ ХАЛҚЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТ ҚҰРАУШЫ ҰЛТ ЕКЕНІН АШЫҚ АЙТУЫМЫЗ КЕРЕК

    Қарағанды – талай талант пен дарындардың кіндігін кесіп, томағасын сыпырған, қазақ үшін құт дарып, бақ қонған қастерлі мекен. Соңғы аптада осы бір өлкеге елдің назары ерекше ауды. Мәселенің мәнісі де баршаға мәлім. Бүгін Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары Жанат Сүлейменов арнайы баспасөз мәслихатын өткізіп, мәселенің мән-жайын түсіндіріп берді. Аталған іс бойынша нақты шаралар қолға алынып, тергеу амалдарының жүйелі түрде жүргізіліп жатқандығын да айтты. Қазірдің өзінде осы іске қатысы бар деген күдікпен 8 адамның ұсталғаны, тағы біреуіне іздеу жарияланғаны белгілі болып отыр. Бұл кешенді жұмыстар нақты нәтижесін беріп, жауапты адамдар заңға сәйкес жазаларын алады. Осы ретте, орын алған жайтқа қатысты аз-кем өз ойымызды білдіріп, үн қосқанды жөн көріп отырмын. Бұған дейін

  • Қазіргі уақыттағы қазақ телевизиясының жұмысына қатысты ұсыныстар

    I. Қазіргі телевизия сипаты мен беталысы. Жер жүзіндегі медиа-кеңістік, соның ішінде телевизия жаңа ғасыр басталғалы бері, әсіресе соңғы он жыл беделінде күрт өзгерді. Әлбетте, технологияның кешеуілдеп жетуі және басқа да объективті, субъективті себептерге байланысты Қазақстанда бұл өзгеріс кейінгі бес-алты жылда ғана байқалды. Ең әуелі, спутниктік және кабельдік жүйенің жедел дамуы көрерменнің таңдау мүмкіндігін мейілінше кеңейтіп, көбейтіп жіберді. Қазір Қазақстанның (дамыған Батыс елдерін айтпай-ақ та қоялық) көптеген елді мекендерінде (ірі, орташа, шағын қала, кенттерде, қалаға жақын ауылдарда) кем дегенде отыз шақты телеарна көруге болады. Екіншіден тез тарап жатқан интернет пен арзан («қол жетімді» деп жүрміз) смартфондар ақпарат алудың жаңа «тұма-бастауларын»: әлеуметтік желілер, әр қилы сайттар, youtube, on-lineфильмдер (бұл фильмдердің барлығы дерлік

  • Қазақ елдігін сақтау үшін көніп отыр…

    Қарағанды оқиғасының түп-төркіні де әлеуметтік теңсіздікке тірелгендей: этникалық топ – бай, жер иесі – кедей, олар моралдық тұрғда басым, бұлар қорланып жүр. Марқұм 23 жасар баланың қазасы осы қыжыл шоғына май құйғандай әсер етті. Рақымжанның жоғын жоқтағандарды, қазақ бірігуі керек дегендерді ұлтшылға, фашистке теңеу өз арамызда үдеп тұр, тіпті, Қазақстаннан түңілдім, қазақтар қорқынышты боп барады, деген қазақтарды байқадым. Ойдан оза шабуға асықпасақ. Рас, қазақ өз жерінде, елінде күшті болуы керек, ол – білек пен жұдырықтың күші емес, заң күші болуы тиіс. Араб әмірліктерінде жергілікті халық – арабтар 20 пайызға жетпейді, қалғаны – түрлі этникалық топтар. Соның бәрі жаңағы 20 пайызға қызмет етеді, әлеуметтік артықшылықтың бәрі арабқа: жаңа туған араб баласының

  • Қытайлар Ғұндарға 80 жыл бағынған

    Ғұндардың әскери мемілекетінің құрылуыБіздің заманымыздан бұрынғы 215 жылы Ғұндардың кошпенді-әскери мемлекеті құрылды. Ұлыстың қағаны Түмен болды. Түменнің Бақтұғ( Модон) атты тах мұрагері болды, Түмен оны тах мұрагерлігінен қағып көршілес Нүкүз(月氏)дерге аманатқа жіберді, артынан екі ел жауласқанда Нүкүз ханы Модонды өлтірмек болды, Модон Нүкүздердің бір жүйірік атын қолға түсірдіде ұстатпай Ғұндарға қашып келді. Түмен тәңірқұт оған түмен(10000) жасақты басқартты, Модон ысқырма жебені жасап шығып жасақтарына: «Мен жебені қалай атсам сендерде солай атасыңдар атпағандардың басы кесіледі !» деп әмір етті. Бір жолы өзінің сайгүлігіне қарата оқ атты, өзімен қосыла атпағандарды сол майданда шауып өлтірді. Тағы бір жолы тіпті өз бәйбішесіне қаратып оқ атты, қосыла атпағандарды тағы да өлтірді. Түмен тәңірқұтпен бірге аңға

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: