|  |  |  | 

kerey.kz TV Zuqa batır 150 jıl Ädebi älem

Gimalay asqan köş kuägeri Arıstan qajınıñ ömiri jaylı kitap jarıq kördi

WhatsApp Image 2019-03-17 at 11.08.57 PMKeşe, 17 naurız Almatıdağı Manar Palace-ta Arıstan qajı Şädetwlınıñ (Zuqa batırdıñ nemeresi) 80 jas merey toyına oray, toy iesiniñ ömirin arqau etken, jazuşı Bayahmet Jwmabaywlınıñ «Añsağan arman» attı kitabınıñ twsaukeseri ötti. Arıstan qajı turalı derekti filım körsetildi.WhatsApp Image 2019-03-18 at 10.29.55 PM-2

Merey toy men ğwmırnamalıq eñbektiñ twsaukeserine alıs-juıq şetelderden jäne elimizdiñ är jerinen el ağaları, ädebiet pen öner ökilderi, özge de sıylı qonaqtar kelip qatıstı. Alıs-juqtan jetken ağayın.

Atalğan kitaptıñ twsauın merey toy iesimen birge Ziyabek Qabdıldinov, Dosan Baymolda, Ämirhan Meñdeke jäne Näbijan Mwhammedhanwlı qatarlı tarihşı, qalamgerler kesti.WhatsApp-Image-2019-03-18-at-10.35.56-800x480

«Añsağan arman» kitabı Bwlanaydı (Gimalay) asıp, Ündistan men Päkistandı basıp Altaydan Anadolığa jetip, Europanı aynalıp täuelsiz Qazaq eline kelgen Arıstan Şädetwlınıñ ömirin arqau etken.

 

Qazaqtıñ «Qara jorğa» biin Qazaqstanğa qayta jañğırtıp äkelgen adam – Arıstan qajı Şädetwlı ekenin büginde ekiniñ biri biledi. 1999 jılı osınau wlttıq bidi el aldına, sahnağa alıp şıqqanda alaş jwrtı aqsaqaldıñ qaysarılğımen önerine süysindi. Ruhaniyatqa qosqan ölşeusiz eñbegi el işine tarap, atağı tek qazaq dalasına ğana emes, qazaq balası meken etken ärbir elge tarap jattı. Büginde bwl bidi baladan bastap, egde tartqan qartta, jası da, jasamısı da bileydi. “Qara jorğanıñ” äuenin estigen el ğana emes, bilegen bwqaranıñ köñiline quanış wyalatadı, ruhına küş beredi. Altaydan bastap Anadolı eline deyin barğan bala Arıstanğa bwl bidi äkesi 7 jasında Şädet Zuqaqajıwlı üyretipti.
El basına kün tuıp, erler etigmen su keşken Altaydağı ağayındardıñ qiın zamanı qazaq tarihındağı öşpeste, ökinişti sätterdiñ bir böligi, tarmağı. Küşi köp jaumen jan ketkende ayqasıp, aqırı qasqırdan qaşqan qoyday üdere köşken eldiñ basındağı auır tağdırdı Arıstan bala kezinen kördi. Közben körmek tügili közge elestetudiñ özi auır soğatın sonau ötken zamandı şaqtı bügingi tiri kuägeri de osı Arıstan qajı Şädetwlı.

7 jasında Qıtaydıñ Gansu ölkesinen bastap Gimalaydıñ qwzdı tauların asudağı azaptı künderdide basınan ötkerdi. Ündistan, Päkistanğa jayau barğanda, jat jerde jwrtına azıq tauıp, tağdırdıñ tälkegine tüsken halqınıñ köñiline medeu bolğanda, tirligene qajetti dünieni tauıp bergen adamdardıñ biri de osı Arıstan qajı. Öjet, qay iske bolsada belsendi jas Arıstan jat jerdiñ belgili, el bastağan adamdarımen de tez til tabısıp, qalayda eñiregen elin qiın sätterden alıp şığıp otırdı.
Ol jat jwrtta jwrtınıñ namısın janıdı, böten elde bölinbey, birige jüruge barın saldı. Türkiyağa twraqtağan qazaqtarğa ğana emes, twrğılıqtı twrğındarğa da tabandı eñbek etumen tabısqa jetuge bolatının däleledi. Türkiya, keyin Germaniyada 40 jıl ğwmırın ötkizgende de qazaqtıñ qaysar halıq ekenin däleldedi.

Qazaqtıñ twñğış Prezidenti Nwrswltan Äbişwlı Nazarbaevtiñ europa kelgen sätterinde birneşe ret jolığıp, eldik jolındağı jwmıstardı talqıladı. Köşi-qon jolın jandandıruğa jol aştı. Özi ğana emes Europa elderine tarıday şaşılıp ketken qazaqtardı da Elbasımen kezdestirip, eñselerin köterdi.

Arıstan qajı üşin 1995 jılı Atameken Qazaqstanğa qonıs audarğan jıl baqtı künderdiñ bastau älğan sätteri bop sanaladı. Eñsesin endi tikken eline qolğabıs etuden de qarap qalğan joq. Halıqtıñ basın biriktirip, jwrtın jinap, jwmıla jürip meşit salğızdı.

Ejelgi meken Altayğada birneşe ret barıp, armanda ketken erlerdiñ, aruaqtardıñ basına qwran bağıştap qayttı. Täuelsiz elde tütin tütetip otırğan abız aqsaqal köpke ülgi bolarlıq isterden qaşanda qalıs qalğan emes. Elin jaudan araşalauda atoy salğan batır babalar ruhına da birneşe ret as berdi. Jiındar ötkizdi. Tarihi kitaptardıñ şığuına järdem qıldı.
Tağdırdıñ qilı, ireleñ joldarınan imenbegen abız aqsaqal turalı aytar añızda, atalı sözde äli talay tomadarğa arqau boları sözsiz. Seksenniñ señgirine şıqan Arıstan qajı Şädetwlı büginde tek öz wrpaqtarınıñ ğana emes, külli qazaqtıñ maqtanışı
bolıp qala bermek.

Twsaukeserden keyin Bwlanay asqan köş turalı talqı keñes ötkizilip, şaranıñ soñğı Arıstan qajınıñ 80 jas merey toyınıñ dastarhanına wlastı.

Jwmabay Mädibaywlı

Kerey.kz

 

Related Articles

  • DÄSTEM SAL QARABASWLI

    Elbası Nwrswltan Äbişwlı biılğı jıldıñ säuir ayında elimizdiñ bas gazeti «Egem- endi Qazaqstan» gazetinde jariyalağan maqalasında tuğan jer tarihın, onıñ täuel-sizdigi men bostandığı üşin küresken twlğalar esimin qayta jañğırtudı wsındı. Osı rette bügingi qazaq eliniñ soltüstiginde ömir sürgen ru-taypalar tarihı osı kün- ge deyin maman-tarihşılar nazarınan tıs qalıp kele jatqandığ belgili. Bügingi jastar tügil aqsaqaldardıñ özi eldiñ keşegisi tural jarıtıp eşteñe ayta almaydı. Oğan olardı kinalaudıñ özi qiın siyaqtı. Keşegi keñes ükimeti zamanındağı qısañ sayasat ötkenimizdi biluge mwrşa bermegendin qalay jasıra alamız. Qazaqstannıñ soltüstigi men Batıs Sibir ölkesi orta ğasırda biriñğay sayasi-etnika- lıq aumaq bolğan. Kereydiñ taypasınıñ Taybwğa äuleti negizin qalağan, tarihta «Sibir handığı» dep atalatın memleket aumağında tek kereyler

  • Abaydıñ Mäşhür Jüsipke qoyğan swrağı

    Tobıqtınıñ eline saparlap şıqqan Mäşhür Jüsip birer kisimen aqınnıñ üyine kirip kelgende Abay oğan äldeneşe tosın saual qoyıp: – Aqımaq basqa adırayıp köz bitedi, dualı auızğa sıldırlağan söz bitedi. Kelbetsiz emes ekensiñ. Aytşı, qwday qayda? Jwmaq pen tozaq qayda? – depti. Sonda Mäşhür irkilmesten: – Abaydıñ qwdayı qayda ekenin bilmeymin. Meniñ qwdayım, mine, jüregimde twr. Jwmaq pen tozaq ärkimniñ öz üyinde, qatınıñ aqıldı bolsa – jwmaq, aqımaq bolsa – tozaq, – degen eken. Abay sonda: «Mäşhürim, dese degendey ekensiñ, törge şıq» – dep qwrmet körsetipti. *** Aq neke Wrpaq! Perzent! Jan bitkenniñ kökiregin äp-sätte izgi sezimge, maqtanışqa, quanışqa toltıratın qayran jalğız auız qasietti söz! Seniñ atıñ da, zatıñ da mäñgilik.

  • Babalar sözi:

    Tağbaş halqınıñ aldauına sengendikten, Arbauına köngendikten, İnili-ağanıñ daulasqanınan, Bekti halıqtıñ jaulasqanınan, Türki halqı eldigin joydı …. Türki bekteri türki atın joğaltıp, Tağbaş atın twtınıp … Mine, Türki halqınıñ joğalu tarihı qayda jatır? *** Arab basqınşılığı: Arabtar kelgenimen tek kelmedi, Bas boldı at artına böktergeni. Sıntastıñ jazuların qırıp tastap, Tarihqa qiyanat qıp öktemdedi … Keşegi oyma jazu orınına Jılanday ireleñdep ärip mindi, – Z. Rüstembekov *** Edildi tartıp alğanı, Etekke qoldı salğanı. Jayıqtı tartıp alğanı, Jağağa qoldı salğanı. Oyıldı tartıp alğanı, Oydağısı bolğanı, Qonıstıñ bar ma qalğanı? – Mwrat Möñkewlı *** Köşpendi el qazaqqa jer joq desip, Qazaq jerin mwjıqqa berdi kesip. Şariatsız, nizamsız zorlıqpenen, Auır taudı moynına ildi tesip …

  • Eskendir Zwlqarnayın, Lwqpan Hakim jäne Äplätön

    Platon meniñ dosım – biraq şındıq bärinen qımbat Aristotel'   Eskendir Zwlqarnayınnıñ (Aleksandr Makedonskiy) zamanında ömir sürgen eki oyşıl-ğwlama Äplätön (Platon) men Lwqpan Hakim (Aristotel') turalı añız äñgimelerdi bala kezimizde auılımızdıñ köne köz aqsaqaldarınan estuşi edik. Batıs pen Şığıstıñ köneden kele jatqan añız-äñgimelerin auıl-aymağımızdıñ ardaqtı aqsaqalı, «jien ağamız» Omar Sansızbaywlı Äbil molda Quanışwlı men Saduaqas Twrabaywlınıñ auzınan bala kezinde köp estigenin aytıp otıruşı edi. Belgili memleket jäne qoğam qayratkeri Smağwl Saduaqasov alğaş eskişe bilim alıp, aldın körgen Äbil moldadan wl bala bolğan joq, Hadişa esimdi jalğız qızı ğana boldı. Soğıstan keyingi jıldarı Ombı oblısınıñ Lyubin audanında Omar atamızben birge şaruanıñ malın bağısıp qasında bolğan jäne añız-äñgimelerin tıñdap, köptegen ğibrattı sözderin

  • Äkejan Qajıgeldin: “Nazarbaev menen keşirim swradı

    Qasım AMANJOL Qazaqstannıñ bwrınğı prem'er-ministri Äkejan Qajıgeldin (oñ jaqta) jäne jurnalist Qasım Amanjol. Skayp-swhbat. 6 qırküyek 2019 jıl. 1994-1997 jıldarı Qazaqstan prem'er-ministri bolıp, 1998 jılı elden ketken Äkejan Qajıgeldin Azattıqqa bergen swhbatında şetelde birneşe ret Qazaqstannıñ eks-prezidenti Nwrswltan Nazarbaevpen kezdeskenin ayttı. 6 qırküyekte Almatıda «Aqiqat» jalpıwlttıq social-demokratiyalıq partiyasınıñ 15-s'ezinde partiya basşıcı Ermwrat Bapiğa JSDP müşeleri senimsizdik bildirip, aqırında Bapi törağalıqtan ketip, partiyadan da şığarıldı. Jiında keybir partiya müşeleri Bapidıñ biıl köktemde bir top belsendimen Parijge barıp, Qazaqstannıñ bwrınğı prem'eri Äkejan Qajıgeldinmen partiya rwqsatınsız kezdeskenin ayıptadı. Bapidiñ ornına Ashat Raqımjanov partiya jetekşisi bolıp saylandı. Däl osı küni Nwr-Swltanda prezident Qasım-Jomart Toqaevtıñ qatısuımen Wlttıq senim keñesiniñ alğaşqı jiını ötti. Bwl keñesti Toqaev halıq pen

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: