|  | 

سۋرەتتەر سويلەيدى

“توزاققا قوش كەلدىڭىز”. 20 جىل بۇرىن شەشەن سوعىسى باستالعان

20 جىل بۇرىن ۆلاديمير پۋتين رەسەي پرەمەر-ءمينيسترى بولىپ تۇرعان تۇستا شەشەنستاندا اسكەري وپەراتسيا باستاۋعا بۇيرىق بەرگەن ەدى. كاۆكاز ايماعىنداعى قاندى سوعىستاردىڭ ءبىرى قالاي باستالىپ ەدى؟

Related Articles

  • “جولى بولار جىگىتتىڭ، جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى شىعار الدىنان”

    “جولى بولار جىگىتتىڭ، جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى شىعار الدىنان” دەيدى عوي (سۋاحيلىكتەر). ۇلىقبەك ەسداۋلەت اعامەن اۋەجايدا كەزدەسىپ قالدىق. ۇشاقتاعى ورنىمىز دا قاتار بولىپ شىقتى. ەندى باس قالاعا جەتكەنشە ەلدىڭ جاعدايىن بىرگە ويلاسىپ باراتىن شىعارمىز. ايتپاقشى: باس جازۋشى قۇلاعىنا تەلەفونىن جابىستىرىپ، كىممەن سويلەسىپ جاتىر دەپ ويلايسىز(دار)? جاۋاپ نۇسقالارى: 1. ەكىنشى پرەزيدەنت مىرزامەن; 2. ەكىنشى پرەزيدەنتتىڭ تاڭ اتپاستان كوفە ىشەتىن سۇلۋ كومەكشىسىمەن; 3. الماتى قالاسىنىڭ جەزوكشە قۋعىش اكىمىمەن; 4.قازاقستاننىڭ رەسەيدەگى ەكس-ەلشىسىمەن; 5. اپ جەتەكشىسىنىڭ جۇمساق مىنەزدى ءبىرىنشى ورىنباسارىمەن; 6. بايان سۇلۋ الاگوزوۆامەن; 7. زەينەپ اپاي احمەتوۆامەن; 8. ء…سىزدىڭ نۇسقاڭىز؟ “FlyArystan مۇحامەديۇلى” ۇشاعى. 21.01.2020. سەرىك اباس-شاحتىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى

  • ەتنو تۋريزم. بالحاشتا ەتنو ءتۋريزىمدى قالادي دامىتۋعا بولادى؟

    بەيسەن احمەتۇلى  الەمدە ءبىز ەستىمەنگەن ەلدى مەكەندەر، عاجايىپ سالت-سانالار مەن عۇرىپ-ادەتتەر، ويلاپ كورمەنگەن تىرشىلىك تاسىلدەرى بار. سوناي عاجاپ ءوڭىردىڭ ءبىرى بالقاش. قارنى تويىپ، قالتاسى قالىڭداعان ءار پەندە ومىردەن ءلاززات العىسى كەلەدى. ءوزى اڭساعان جەردى كورىپ، قىزىققان ءومىردى قىزىقتايدى. دەم الادى جانە ءومىردىڭ ءمانىن سالىستاردى. ءومىر تەڭىز بويىندا جاساعان ادام سۋسىز جاپان دالانى ەلەستەتە المايدى. بىراق ەستىسە بارىپ كورۋدى اڭسايدى. قازقاستان دا سول عاجايىپ الەمنىڭ ءبىر بۇرىشى. وندا ەلدى تاڭ قالدىرار عاجايىپتار وتە كوپ. ەندەشە سول مۇمكىندىكتى قالاي اشۋعا بولادى؟ ءبىز ءسوزدى بالحاش كولى ماڭىنان باستايىق. بالقاشتىڭ قانداي كەرەمەتتەرى بار؟ • بالقاش الەمدەگى ەڭ ۇلكەن تۇيىق كولدەردىڭ ءبىرى. اۋماعى 19 مىڭ شارشى شاقىرىمعا جەتەدى. سۋ تۇنىق تازا جانە تۇزدىلىعى تومەن. قىسى

  • تالدىقورعان-وسكەمەن تاس جولى «تاسباقاعا» ارنالعان با؟

    رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولىنىڭ  313,5 شاقىرىمى  الماتى وبلىسىنا تيەسىلى. «قازاۆتوجول» ۇك» اق» وبلىستىق فيليالى باسشىلىعى جول ۇستىندە جىلدامدىقتى ساعاتىنا 40 كيلومەتردەن اسىرماۋ كەرەك دەپ وتىر. تالدىقورعان-وسكەمەن تاس جولى شىعىستا الاكولمەن شەكتەسەدى. وسى باعىتتا  «قازاۆتوجول» ۇك» اق» الماتى وبلىستىق فيليالىنىڭ تاپسىرىسىمەن  ۋاقىتشا جول سالىنعان. ۋاقىتشا دەگەن اتى بولماسا، ويدىم-ويدىم جولمەن جولاۋشىلار بەس جىل جۇرە تۇرۋى ءتيىس. بىلتىر توسەلگەن جاڭا جول ارقىلى كۇنىنە ورتاشا ەسەپپەن 3 جارىم مىڭ كولىك وتەدى ەكەن. ساپارعا شىققاندار دىتتەگەن جەرىنە دىڭكەسى قۇرىپ ارەڭ جەتەدى. كوپشىلىگى الاكولدىڭ شيپالى سۋىنا شومىلۋعا اسىققان تۋريستەر. «قازاۆتوجول» ۇك» اق» الماتى وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى جاناباي قوبىلانديننىڭ سوزىنە سەنسەك، كولىك جۇرگىزۋشىلەرى جول بويىنا قويىلعان بەلگىلەردى ەسكەرۋى ءتيىس. «سىزدەر بىرىنشىدەن جۋرناليست بولساڭىز ءوزىڭىزدىڭ ماشيناڭىزعا وتىرىڭىز

  • “جاڭا ءومىر” گازەتى… قازاق تاريحىنا قاتىستى دەرەكتەر

    Eldes Orda “جاڭا ءومىر” (Yiñi Hayat) دەگەن اتپەن قاشقار قالاسىندا شىعىپ تۇرعان بۇل گازەتتە شىڭجاڭداعى قازاق تاريحىنا قاتىستى دەرەكتەر كەزدەسەدى. بۇنىڭ ءبىر نۇسقاسىن سىزدەرگە ۇسىنباقشىمىن. مينگونىڭ 25-جىلى 14-قىركۇيەكتەگى ياعني 1936-جىلدىڭ 14-قىركۇيەكتەگى (184) 8-سانىندا شىڭجاڭ قازاقتارى تۋرالى مىناداي حابار باسىلعان: “ۇرىمجىدە قازاق-قىرعىز قۇرىلتاي ءماجىلىسى اشىلىپ 16 كۇندە تامام بولدى” ماقالادا وسى وقيعالار ءوربيدى. تاريحي دەرەكتەردە بۇل قۇرىلتاي 1935-جىلى تۇڭعىش ءماجىلىسىن اشقان. ماجىلىسكە التاي، تارباعاتاي، ىلە جانە بۇرىنعى ءۇرىمجى ايماعىنا قاراستى 12 اۋداننان سوسىن قاشقار ۋالاياتىنداعى قىرعىزدارمەن قوسىلىپ ۇزىن ىرعاسى 300 دەي دەلەگات قاتىسقان. قۇرلىتاي قارارى ولكەلىك ۇكىمەت گۋبەرناتورى شىڭ شىسايدىڭ ساياساتى بويىنشا قازاق-قارعىز مادەني، اعارتۋ ۇيشىماسىن جاريالايدى. ۇيشىماعا سەيىتقازى نۇرتاەۆ توراعا بولادى. سول جىلدىڭ كۇزىندە ابەۋ قۇددىش باستاتقان دەلەگاتسيا سەيىتقازى نۇرتاەۆپەن

  • ياسين قۇمارۇلى: ەجەلگى تۇركى تايپالارىنداعى توتەمدىك اڭ – قۇستاردىڭ اڭىزدىق نەگىزدەرى

    انوتاتسيا  ماقالادا گريفون، كوكبورى (قۇسبورى) ءتاڭىر ۇعىمدارى مەن اتاۋلارى توڭىرەگىندەگى سونداي-اق ساق، عۇن، ءۇيسىن، تۇركىلەردىڭ ءبورى توتەمدىلىگى جانە اتتارىنىڭ دا بورىگە بايلانىستىلىعى زەرتتەلەدى. گريفون جانە كوكبورى گريفون (griffon) قازىرگە دەيىنگى انىقتاماعا ساي جارتىلاي ارىستان، جارتىلاي قۇماي نەمەسە باسى، قاناتى قۇس، دەنەسى ارىستان اڭىزدىق ماقۇلىق (狮鹫). بىرەۋلەر ونى جاۋىزدىقتىڭ سيمۆولىنا بالاسا ەندى بىرەۋلەر ىزگىلىكتىڭ ء(تىپتى حريستوستىڭ)نىشانى دەپ بىلەدى. «ەتيمولوگيا» اتتى  ەڭبەكتە: «حريستوس – ارىستان، ويتكەنى وندا تەڭدەسسىز پاراسات جانە قۇش-قۋات بار، حريستوس ارى قۇزعىن، ويتكەنى ول قايتا تىرىلگەن سوڭ اسپانعا كوتەرىلىپ، جۇماققا شىعادى»، – دەپ جازىلعان. گريفون كوبىنە گرەك اڭىزدارىندا جولىعادى. ونىڭ ارعى جانە كەيىنگى زامانعى مادەنيەت، ەتنوس، ت.ب. تانۋداعى ورنى ماڭىزدى. ول قيىر شىعىستىڭ ايداھارى سياقتى ءبىر داۋىر مادەنيەتىنىڭ سيمۆولى. دەسە دە، گريفون گرەك اڭىزدارىندا عانا ساقتالىپ قالماستان،  باسقا  ايماقتاردا دا  كەڭىنەن  تارالعاندىعى  بايقالادى.  اسىرەسە ونىڭ ارحەولوگيالىق دەرەگى ورتالىق ازيا وڭىرىنەن كوپ بايقالادى. بايىرعى ەلامدىقتار ونى ارحيتەكتۋرادا كەڭىنەن پايدالانعان. گەرودوتتىڭ «تاريح» اتتى ۇلى ەڭبەگىندە griffon  بىرنەشە  جەردە  جولىعادى،  بارلىعى  ساقتارعا  بايلانىستى.  گەرودوت  جانە ساقتار  جەرىندە  گريفوننىڭ  ايگىلى  بولعاندىعىن  دا  جازادى.  (IV.79)  تاريحي دەرەكتەرگە،  اڭىزدارعا  نەگىزدەلگەندە  گريفون  ۋكراينادان  ورتا  ازياعا  دەيىنگە سكيف دالاسىندا بولعان دەپ قارالادى. ساقتاردىڭ گريفون اسەم ونەرى تۋرالى: ساق مولالارىندا بار. بەرەلدە، پازىرىقتا، ەسىكتە، الاگۋدە، تىپتى عۇنداردىڭ كوشى جانە جويقىن جورىعىمەن بىرگە قيىر شىعىس جەرىنە دەيىن جەتكەندىگى بايقالادى. گەرودوتتىڭ  ايتۋىنشا،  يسسەدونداردىڭ  جوعارعى  جاعىندا  اريماسپى،  ياعني جالعىز  كوزدىلەر  تۇرادى.  ال  ولار  تۇرعان  جەردە  التىندى  قورىپ  جاتقان  گريفون بولادى  دەسە،  ول  تاعى،  يسسەدونداردىڭ  اريماسپى  جاعىنان  ىعىستىرىلىپ،  ودان سكيفتەر يسسەدوندار جاعىنان ىعىستىرىلعاندىعىن جازادى [1]. گەرودوت:  «بۇل  ارادان  شالعايداعى  جاعدايلار  تۋرالى  مالىمەتتەردى  تەك يسسەدونداردىڭ ايتقاندارىنان عانا بىلەمىز. ولار جالعىز كوزدىلەر مەن التىن قورىپ جاتقان گريفون تۋرالى اڭگىمەلەيدى. سكيفتەر بۇل اڭگىمەلەردى يسسەدونداردان ەستيدى. ودان سكيفتەر ونى گرەكتەرگە جەتكىزەدى. سونىمەن بىز ولاردى جالعىز كوزدىلەر دەپ اتادىق. سكيفتەر Arimaspi  دەيدى. «Arima» بىر دەگەندى، «spu» كوز دەگەندى بىلدىرەدى»، – دەيدى [2].

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: