|  | 

Jahan jañalıqtarı

Qıtay men Ündistan Gimalayda ne üşin qaqtığısıp jatır? 300 sözben tüsindiremiz


Ladakh aymağındağı Galvan añğarında twrğan ündistandıq äskeri. 17 mausım 2020 jıl.

Ladakh aymağındağı Galvan añğarında twrğan ündistandıq äskeri. 17 mausım 2020 jıl.

15 mausımda Ündistan biligi eldiñ 20 soldatı şekarada Qıtay äskerileriniñ qolınan qaza tapqanın mälimdedi. Pekin öz tarapınan qaytıs bolğandar jaylı eş derek aytpadı.

QAQTIĞIS QAYDA BOLDI?

Qaqtığıs Gimalaydıñ batıs jağındağı Ladakh aymağındağı Galvan añğarında, Qıtay men Ündistan şekarasında bolğan. Äskerler oq atpağan, biraq tas laqtırıp, ötkir zattar qoldanğan jäne tayaq jwmsağan. Eki eldiñ äskeri mamırdan beri osı mañğa ornalasıp, ara-twra janjaldasıp twradı.

Qıtay Ündistannıñ biraz aumağın özine alğısı keledi. Al Deli Pekin Ündistanğa tiesili jerdi zañsız wstap otır dep ayıptaydı. Eki el Ündistannıñ soltüstiginde, Qıtaydıñ Aqsay Çin şoqısındağı taulı jerdi bölise almay keledi. Daulı aymaq 4250 metr biikte jatır jäne ol jerde temperaturası nöl gradusqa deyin jii tüsedi.

Bwl – Planet Labs 16 mausımda sputnikten tüsirgen Galvan añğarınıñ sureti. Añğar Qıtaydıñ Tibeti men Ündistannıñ Ladakh aymağınıñ ortasında jatır.

Bwl – Planet Labs 16 mausımda sputnikten tüsirgen Galvan añğarınıñ sureti. Añğar Qıtaydıñ Tibeti men Ündistannıñ Ladakh aymağınıñ ortasında jatır.

1993 jılı eki el bwl aymaqta bir-birine oq atpauğa kelisip, äskerdi tek “baqılau aymağında” wstauğa kelisken. Biraq bwl kelisim jii bwzıladı.

QAQTIĞISQA NE TÜRTKİ BOLDI?

16 mausımdağı qaqtığısqa Qıtay Ündistandı ayıptaydı. Pekin “ündistandıq äskeriler şekaranı bwzıp, Qıtay jaqqa ötip ketti” dedi.

Al jalpı Qıtay men Ündistan Gimalay tauındağı şekara mañındağı jerge biraz uaqıttan beri talasıp jatır. Eki eldiñ Gimalay tauındağı şekarası 4056 km qwraydı. Resmi Deli “Ündistan bwrın Wlıbritaniyanıñ otarı bolıp twrğan twsta Qıtaymen şekara dwrıs bölinbegen” dep esepteydi.

Äskeri sarapşılar “Ündistan daulı aymaqta jol, aerodrom salğan soñ jağday uşıqtı. Al Deli transport infrastrukturasın salıp, Qıtaymen küş teñestirgisi keledi” dep sanaydı.

Ündistan bıltır qazanda Qıtaydıñ qarsılığına qaramastan Ladakhtağı Galvan añğarında aerodromğa aparatın joldı salıp bitirgen. Deli joldı Galvandağı özine tiesili “baqılau aymağında” salğanın aytadı.

BWRINDARI NE BOLIP EDİ? 

1967 jılı yadrolıq qaruı bar eki el şekarada qaqtığısıp, jüzdegen adam qaza tapqan. Al biıl arada ondağan jıl ötken soñ alğaş ret adam şığını boldı.

Eki el 1962 jılı Ladakh aymağında jäne Ündistanıñ soltüstik-şığısında soğısqan. Keyin eki el kelisimge kelip, daulı şekarada “baqılau aymağın” qwrğan. Biraq eki el “baqılau aymağınıñ” ornalasqan jeri boyınşa da jii kelispey qaladı. Daulı şekara mañındağı kez kelgen qwrılıs jwmısı qaqtığısqa äkeledi.

Eki el arasındağı keyingi eñ iri qaqtığıs 2017 jılı Ündistan, Qıtay jäne Butan şekarasındağı Doklam añğarında bolğan. Keyin janjaldan soñ eki eldiñ biligi äskerlerin taratu turalı kelisken.

Reuters aqparat agenttiginiñ maqalası negizinde dayındaldı

Azat Europa / Azattıq radiosı

Related Articles

  • 2003 jılı SARS qalay tıyıldı? 2020 jılı COVID-19 nege ırıq bermey twr?

    2003 jılı qauipti koronavirus jwqqan är onınşı adam qaytıs boldı. Qıtayda bastalğan bwl dert birneşe elge taradı. Segiz aydan soñ virustı toqtatudıñ säti tüsti. Azattıq älemdegi jetekşi virusologtardıñ birinen sol kezde bwl keseldi tıyuğa ne kömektesti jäne 2020 jılı jaña koronavirustıñ düniejüzine tarauına ne sebep boldı dep swradı. Qıtaydıñ Uhan' qalasında esinen tanıp qwlağan adamnıñ qasında twrğan därigerler. Nauqas atipiyalıq pnevmoniya (SARS degen ataumen belgili) jwqtırğan boluı mümkin. Bwl suret 2003 jılı säuirdiñ 29-ı küni tüsirilgen. Ol kezde älem 21 ğasırdağı alğaşqı pandemiyağa aynala jazdauğa şaq qalğan virusqa jolıqqan edi. SARS attı jaña jwmbaq koronavirus jwqtırğandardıñ on payızğa juığı qaytıs boldı. Nauqastardıñ köbi dem jetpey qinalıp, ökpesi swyıqqa tolıp qaytıs

  • ÜSTİRT MAUGLIİ JÄNE TAĞDIRI

    1957 jılı tikwşaqpen şıqqan bir top geologtar Üstirt jazığında (Türkimenstan men Qaraqalpaqstannıñ şekarasındağı Sarıqamıs köliniñ janında) qasqır atumen aynalısqan. Geologtar qasqırlardı izinen quıp kele jatıp olardıñ arasında şamamen bes jasar qalıspay jügirgen balanı körip tañ qaladı. Bala qasqırlarmen birge aspannan töngen jaudan qaşuğa tırısıp keledi. Olar barlıq qasqırlardı atıp, balanı qwtqarudı wyğaradı. Tikwşaqtı jerge qondırıp balanı wstauğa ärekettenedi. Alayda bwl oylağanday oñayğa soqpadı. Bala qasqırdıñ böltirigi qwsap adamdarğa qaray tistenip aybat körsetken. Degenmen geologtar onı qolğa tüsirip , därigerdiñ qarauına tapsıradı. Balanıñ qasqır üyirine qalay tüskenin jäne ata-anası kim ekeni beymälim. Auruhanada oğan oligofreniya diagnozı qoyılıp, Taşauzdağı psihiatriyalıq auruhanağa ornalastırılğan. Onıñ ömirinde adam qatarına qosıludıñ qiın jäne qayğılı kezeñi bastaladı.

  • AQŞ barlau qızmeti: Qıtay koronavirus indetiniñ şınayı taralu auqımın jasırdı

    02 säuir, 2020 Maska taqqan adam. Qıtay, Uhan' qalası, 31 naurız 2020 jıl. Qıtay biligi koronavirus indetinen köz jwmğandar men virus jwqtırğandar turalı resmi derekti bwrmalağan. Bloomberg agenttiginiñ habarlauınşa, Aq üyge qwpiya bayandamasın tanıstırğan Amerika barlau qızmeti osınday qorıtındığa kelgen. Bloomberg agenttiginiñ derekközi bayandama turalı qosımşa aqparat bermegen. Qıtay biligi Uhan' qalasında jeltoqsan ayında tarağan virustan 3300 adam köz jwmdı, 82 mıñnan astam adamğa virus jwqtı dep mälimdegen edi. AQŞ-ta 200 mıñnan astam adamğa virus jwqqan, tört mıñnan astam adam qaytıs bolğan. “Qıtay aşıq bolğanda jağday äldeqayda jaqsıraq bolar ma edi. Qıtayda virus payda bolğanı turalı aqparat älemge taralğanğa deyin epidemiya bir ay bwrın bastalğan boluı mümkin” dedi särsenbi küni AQŞ

  • Qıtay koronavirustı şınımen jeñdi me?

    Endi HEYL Beyjiñ metrosına jürgen twrğındar. 10 naurız 2020 jıl. Qıtayda koronavirusqa qarsı üş ayğa sozılğan kürestiñ alğaşqı nätijesi naurızdıñ 18-i küni bayqaldı. Osı küni eldiñ işinde virus jwqtırğan adam tirkelmedi. Qıtaydıñ virustı toqtatu üşin jasağan şaraları şınımen tiimdi boldı ma? «Aydahardıñ baqılauı» nemese «Mao stilindegi äleumettik baqılau». Qıtay şeneunikteri eldiñ ortalıq böliginde engizgen, koronavirustıñ tarauın toqtatu üşin jasağan şaraları halıq arasında osınday atauğa ie boldı. Qıtay biligi koronavirus pen onıñ saldarınan tuındaytın COVID-19 auruınıñ qaupin tüsingen boyda jüzdegen million adamdı karantinge jauıp, baqılauğa aldı. Düniejüzilik densaulıq saqtau wyımı men Qıtay epidemiologtarı missiyasınıñ dereginşe, elde «aurudı toqtatu üşin bwrın-soñdı bolmağan eñ qatal äri jedel şaralar jüzege asqan». Mwnday şaralardı jüzege

  • “ISPAN PANDEMIYASI” nemese “ISPANKA”.

    ‎Qanat Eskendirdiñ facebook paraqşasınan alındı 1918-1919 jıldar aralığında milliondağan adam köz jwmğan alapat twmau. Ğılımi atauı – La Grippe Espagnole nemese ispanşa La Pesadilla. 18 aydıñ işinde älem boyınşa 550 million adam “ispankağa” şaldıqqan, yağni, planetanıñ 29,5% halqı jwqtırğan. 18 ayda 50-100 million adam osı aurudan köz jwmğan, yağni, planetanıñ 2,7-5,3% halqı şäyit bolğan. Birinşi düniejüzilik soğıstıñ soñğı aylarında bastalğan bwl qauipti indettiñ tez tarauına poezd, dirijabl', keme transportı sekildi zamanaui tehnikanıñ jedel damuı köp ıqpal etken. Sol sebepti, älemde barlıq memleketter sot qızmeti, mektepter men balabaqşalardı, şirkeu, teatr, meyramhanalar men halıqqa qızmet körsetu orındarın jauıp tastağan. Dükender öz twtınuşıların sırttan qabıldap, satuşılar tipti öz tuıstarın da kirgizbey qoyğan. Barlıq

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: