|  | 

Köz qaras

SANJAR KERİMBAYDIÑ ne üşin BEYSEN QWRANBEKTEN köñili qaldı?

Sanzhar BeysenBeysen Qwranbektiñ pendeligi nemese SANJAR KERİMBAYDIÑ ne üşin BEYSEN QWRANBEKTEN köñili qaldı?
Jalpı TV salasında bes jıl istegen kezde-aq efirdiñ jaqsı emes ekenin äbden bilgem. Tanımaldıq adam tabiğatın bwzbay qoymaydı. Efirden jıltırap köringen JWLDIZDARDIÑ şındığında pendelik kem-ketikke tolı jäy ğana köp jannıñ biri ekenin köpşilik bile bermeydi. “Aytuğa oñay” de tura sonday bağdarlama. Reytingisi öte joğarı. Beysen – sonıñ jwldızı. Sol tanımaldıq balanı bwzıptı. Basqa, basqa biraq däl Beysennen osınday älsizdik kütpegen edim. TV-nıñ jaman jağı sol – adamnıñ älsiz twsın jasırıp, tek jaqsı jağın ğana körsetedi. Adamdar sodan zardap şegedi. Negizi men onıñ osı “naşar” qasietin bıltır “Salt-dästür söyleydi” kitabın satıp alğanda da bayqağam. Sol kezde ayıbın betine basıp, aytıp-aytıp tastayın dep twrdım da “qoy, el silağan azamat qoy” dep ünsiz qalğam. Beker söytippin. Sol kezde-aq mäseleniñ basın aşıp alu kerek edi. Älbette, Beysendi balasınan artıq jaqsı köretin adamdar öte-möte köp. Biraq, jaqtauşıları köp eken dep şındıqtı aytpay otıra beru de dwrıs emes qoy, solay ma? Qwday üşin mağan: “Qazaqtar senderge ne boldı, jelide bir biriñniñ ayıptarıñdı aşıp? Ösetin eldiñ balaları birin biri batır dep qoldau kerek. Qazaq deseñ öziñe tiedi. Osılarğa ne jetpeydi?” degen sıñaydağı aqıldarıñızdı aytpay twrıp, äueli män-jaydı bilip alsañızdar jaqsı boluşı edi. Eger men onıñ pendeligin sınamasam, onı şınımen de atpal azamat dep tanitın qazaqtar adasqan üstine adasıp kete beredi. Platon meniñ dosım, biraq aqiqat odan qımbat degendey, Aqiqat Beysenniñ bedelinen joğarı twruı kerek, meniñşe. Sonımen oqiğa bılay boldı. Beysen mağan “Säke, Siyar men Äldi alamın” degen. Men kelisim boyınşa kezdestim. Ol: – 100 dana Siyar 100 dana Äldi alamın dedi. Men:- Onıñ bärin ne isteysiñ?-dedim. 
- Säke, seniñ ne şaruañ bar? Özim bilem ğoy
- Beyseke, siz bir öziñiz 200 kitap alsañız basqa jwrt ne oqidı? 
- Säke, men sizge naqtı eseptessem boldı emes pe? 
- Sonda siz basqa jwrttı oylamaysız ba? Äşeyinde TV-da eldiñ qamın jep jüresiz ğoy?
- Ol TV-da ğoy. Bwl naqtı ömir. Saudada dostıq joq degen. Men kitap satıp alıp jatqanda eski dostıqtı köldeneñ tartpañız
- Men basqa elge de kitap qalsın dep jatırmın
- Men sizder siyaqtı köringen adamğa sata bermeymin. Men maşinama salıp alamın da “äy, osı kitaptıñ qadirine jetetin adam au” dep köñilim süygen kisige nemese tuısıma sıyğa tartamın. 
- Sonda ne sizden basqanıñ tanısı men tuısı joq pa?
- Bar bolsa, bar şığar. Meniñ olarda ne şaruam bar? Men öz ağayın-tuısım men aralasatın ortam turalı aytıp otırmın.
- Al, men külli qazaqtıñ qamın jep twrmın.
- Säke, külli qazaqtıñ qamın jeudi jaqın ağayın-tuıs pen tanıs-tamırdı quantudan bastaladı,-dep mağan mat qoydı. – — Jaraydı, sizdiki-aq dwrıs delik. Biraq, Beyseske, aytpadı demeñiz men sizdiñ mına kitapqa toymaytın “qomağaylığıñız men toyımsız täbetiñiz” turalı jaqsılap twrıp post jazam. Eldiñ aldında äşkere qılamın,-dedim. 
- Säke, aq jol. Jazsañ jaza ber. Kör de twr. Bäriber eldiñ bäri meniñ osı “naşar” qasietimdi qoldap, pikir jazadı. Kerek deseñ mağan ün qosu üşin qos-qostan siyar men äldi satıp almasa mağan kel,-dep odan sayın qwtıra tüspesi bar ma. 
- Boptı, köremiz post şıqqan kezde,-dep kitap aqısın qwnttap twrıp qaltama salıp aldım da üyge qaray taydım ğoy. Al, Beysenniñ jaqtauşıları ne deysiñder osığan? Men anau-mınau dep ügittep sizderdi öz jağıma tartpay-aq qoyayın. Beysekeñdiki dwrıs pa endi? Bükil kitaptı jalğız özi artıp alıp Taldıqorğanğa äketip qaldı. Eşe, tegin taratam dep qoyadı. TV-nıñ jaman jağı osı ğoy. Beysenniñ osınday “naşar” qasieti turalı men postta aşıp jazbasam el odan beyhabar bolıp, “adasıp” jüre berer edi)))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))))

Sanjar Kerimbaydıñ facebook paraqşasınan alındı

Related Articles

  • Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Zhalgas Yertay Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq. Ol halıqtıñ işki küşi men biliktiñ sayasi erkine qaraylap twr Erterekten bastayıq. Bayağıda qazaqtıñ bastı probleması sanında edi, ol ras. Qazaqtar öz jerinde azşılıqqa aynalğan-dı. Al qalada qazaqşa estu qiın bolatın. Mektepterde, universitetterde, memlekettik basqaruda, bizneste qazaq tili şettetildi. Sol kezde qazaq tiliniñ tağdırı demografiyağa täueldi edi. Bwl logika wzaq uaqıt dwrıs sanalğan. Biraq bügingi Qazaqstanğa qarasaq, jağday özgerdi. Qazaqtar köpşilikke aynaldı. Qazaq tilin tüsinetinder men söyleytinder sanı bwrın-soñdı bolmağan deñgeyge jetti. Qazaq mektebine baratın balalardıñ sanı jıl sayın artıp keledi. Qazaq tili kündelikti ömirdiñ negizgi tiline aynaldı. Biraq nege til mäselesi äli özekti bolıp twr? Mäsele sanğa emes, sanağa

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: