|  | 

جاھان جاڭالىقتارى

كاشميردە نە بولىپ جاتىر؟


كاشميردىڭ ۇندىستانعا تيەسىلى ايماعىنداعى نارازىلىق. 15 اقپان 2019 جىل.

كاشميردىڭ ۇندىستانعا تيەسىلى ايماعىنداعى نارازىلىق. 15 اقپان 2019 جىل. 

ءۇندىستان مەن پاكىستان اراسىندا كاشمير داۋى قايتا ۋشىقتى. ەكى ەل ديپلوماتتارىن كەرى شاقىرىپ الدى.

جانجال قالاي باستالدى؟

اقپاننىڭ 14-ءى كاشميردىڭ ۇندىستانعا تيەسىلى ايماعىنداعى پۋلۆاما قالاسىندا جارىلعىش زات سالىنعان كولىكتەگى جانكەشتى 70-تەن استام ۇندىستاندىق اسكەر مىنگەن اۆتوبۋسقا بارىپ سوعىلعان. جارىلىستان 45 ۇندىستاندىق اسكەري قىزمەتكەر مەرت بولدى. شابۋىلدى پاكىستاندا ورنالاسقان “جايش-ە-مۇحاممەد” (“مۇحاممەد پايعامباردىڭ اسكەرى”) يسلامشىل توبى موينىنا الدى.

شابۋىلعا ۇشىراعان اۆتوبۋستىڭ ماڭىندا جۇرگەن ۇندىستاندىق اسكەريلەر. 14 اقپان 2019 جىل.

شابۋىلعا ۇشىراعان اۆتوبۋستىڭ ماڭىندا جۇرگەن ۇندىستاندىق اسكەريلەر. 14 اقپان 2019 جىل.

ءۇندىستان تارابى جارىلىستى 20 جاستاعى كاشمير تۇرعىنى جاساعانىن حابارلادى. ال ءوز-ءوزىن جارعان جىگىتتىڭ اتا-اناسىنىڭ ايتۋىنشا، بالالارى ءۇش جىل بۇرىن ۇندىستاندىق اسكەريلەردەن تاياق جەپ، كەيىن ءدىني توپتارعا قوسىلعان. ءۇندىستان تارابى جانكەشتىنىڭ اكە-شەشەسىنىڭ ايتقانىنا قاتىستى پىكىر بىلدىرمەدى.

رەسمي دەلي بۇل شابۋىلعا پاكىستان بيلىگىنىڭ قاتىسى بار دەپ ايىپتادى. ءۇندىستان “جارىلىسقا پاكىستان ۇيىمداستىرعانىنا دالەلىمىز بار” دەپ مالىمدەدى.

“جايش-ە-مۇحاممەد” – پاكىستان اسكەرىنىڭ بالاسى. ولاردى پاكىستان اسكەرى باقىلاپ وتىر” دەدى ءۇندىستاننىڭ كاشمير ايماعىنداعى كومانديرى كانۆال دجيت دحيللون.

بىراق پاكىستان بۇل ايىپتاۋدى جوققا شىعاردى.

ۇندىستاننىڭ ارەكەتى

جارىلىستان كەيىن ءۇندىستان قالالارىندا نارازىلىق كۇشەيىپ، كوشەگە شىققاندار پاكىستاننىڭ تۋىن ورتەدى. ءۇندىستان پاكىستاننان كەلەتىن تاۋارلارعا كەدەن سالىعىن 200 پايىزعا ءوسىردى. بۇعان قوسا، پاكىستان ۇندىستانداعى ەلشىسىن كەڭەسۋ ءۇشىن ەلگە شاقىرىپ العان. ءۇندىستاننىڭ پاكىستانداعى ەلشىسى دە كەرى قايتقان.

ءۇندىستان پرەمەر-ءمينيسترى نارەندرا مودي پۋلۆاماداعى شابۋىلعا ءتيىستى جاۋاپ بەرىلەتىنىن ايتتى. ول ەل اسكەرىنە پاكىستان مەن ءۇندىستان شەكاراسىندا كەز كەلگەن اسكەري قيمىلعا رۇقسات بەردى.

اقپاننىڭ 17-ءسى كۇنى ءۇندى پوليتسياسى ۇندىستانعا قارايتىن كاشمير مەن دجاممۋ ايماعىندا 20 ادامدى تۇتقىنداعان. ال اقپاننىڭ 18-ءى كۇنى دجاممۋدا ءۇندىستان پوليتسەيلەرى مەن قارۋلى توپتار اراسىندا قاقتىعىس بولىپ، توعىز ادامنىڭ مەرت بولعانى حابارلاندى. قازا تاپقانداردىڭ بەسەۋى – ۇندىستاندىق اسكەري، بىرەۋى – تۇرعىن، ۇشەۋى – “جايش-ە-مۇحاممەد” توبىنىڭ مۇشەسى. اقپاننىڭ 19-ى كۇنگى اتىس كەزىندە مەرت بولعان جەرگىلىكتى تۇرعىننىڭ جەرلەۋ راسىمىندە كاشمير تۇرعىندارى نارازىلىققا شىقتى.

كاشميردە اتىس بولعان ايماقتا جۇرگەن ۇندىستاندىق اسكەريلەر. 18 اقپان 2019 جىل.

كاشميردە اتىس بولعان ايماقتا جۇرگەن ۇندىستاندىق اسكەريلەر. 18 اقپان 2019 جىل.

ءۇندىستاننىڭ كاشمير ايماعىنداعى كومانديرى كانۆال دجيت دحيللون: “كاشميردەگى انالاردان سۇرارىم، تەررورلىق توپتارعا قوسىلعان بالالارىڭىزدى كەرى قايتارىڭىزدار. ولار قارۋلارىن تاستاپ، بەرىلسىن. دۇرىس جولعا ءتۇسسىن. ايتپەسە قارۋ كوتەرگەندەردىڭ بارلىعى اجال قۇشادى” دەدى.

پاكىستان بيلىگى نە دەدى؟

پاكىستان پرەمەر-ءمينيسترى يمران حان شابۋىلدى ۇيىمداستىرۋشىلار تابىلسا، جازالاۋعا دايىن ەكەنىن مالىمدەدى.

“ەگەر بۇل شابۋىلعا پاكىستاندىق تاراپتىڭ قاتىسى بار ەكەنىنە دالەل بولسا، بىزگە بەرىڭىزدەر. ءبىز شارا قولدانامىز” دەدى حان.

پاكىستان پرەمەر-ءمينيسترى بۇل ماسەلەنى جانجالسىز شەشۋگە شاقىردى. دەگەنمەن حان “ەگەر ءۇندىستان قانداي دا ءبىر شابۋىل جاساسا، پاكىستان قاراپ وتىرمايتىنىن” مالىمدەدى.

نارازىلار يمران حاننىڭ سۋرەتىن ورتەپ جاتىر. ءۇندىستان، 17 اقپان 2019 جىل.

نارازىلار يمران حاننىڭ سۋرەتىن ورتەپ جاتىر. ءۇندىستان، 17 اقپان 2019 جىل.

1947 جىلى ءۇندىستان مەن پاكىستان ۇلىبريتانيادان تاۋەلسىزدىك العان. سول ۋاقىتتا حالقىنىڭ 70 پايىزىن مۇسىلماندار قۇرايتىن كاشمير ايماعىنىڭ ماحارادجاسى (جەرگىلىكتى باسقارۋشى) حاري سينگح ۇندىستانعا قوسىلۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان. وسى شەشىمنەن كەيىن 1947 جىلى كاشميردە پاكىستان مەن ءۇندىستان اراسىندا سوعىس باستالىپ، ەكى جىلدان كەيىن – 1949 جىلى بۇۇ بۇل ايماقتى ءۇندىستان مەن پاكىستانعا ءبولىپ بەرگەن.

1965 جىلى تامىز-قىركۇيەكتە كاشمير شەكاراسىندا ەكى ەل اراسىندا ەكىنشى رەت سوعىس باستالدى. بۇل سوعىسقا دا بۇۇ ارالاسىپ، قاقتىعىس توقتاعان.

دجاممۋ مەن كاشمير شتاتىندا ءۇندىستاننان تاۋەلسىزدىك الۋدى نە پاكىستانعا قوسىلۋدى قالايتىن سەپارتيستىك توپتار بار.

Reuters, AFP اقپارات اگەنتتىكتەرىنىڭ دەرەكتەرى نەگىزىندە دايىندالدى

Related Articles

  • ترامپ: يراننىڭ شابۋىلىنان امەريكالىقتار مەن يراكتىقتار زارداپ شەككەن جوق

    اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ اق ۇيدە مالىمدەمە جاساپ تۇر. ۆاشينگتون، 8 قاڭتار 2020 جىل.  8 قاڭتاردا اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ اق ۇيدە مالىمدەمە جاساپ، يراننىڭ شابۋىلىنان “امەريكالىقتار مەن يراكتىقتار زارداپ شەكپەگەنىن”، اسكەري بازا ازداپ زاقىمدانعانىن ايتتى. تەگەران 8 قاڭتاردا “گەنەرال سۇلەيمانيدىڭ ولىمىنە كەك الۋ ءۇشىن” اقش-تىڭ يراكتاعى اسكەري بازاسىن باليستيكالىق زىمىرانمەن اتقىلاعان. يراننىڭ مەملەكەتتىك ارنالارى “زىمىران دىتتەگەن جەرىنە جەتىپ، 80 ادامدى ولتىرگەنىن” حابارلاعان ەدى. يسلام رەۆوليۋتسياسى كورپۋسىنا قاراستى “قۇدس كۇشتەرىنىڭ” قولباسشىسى سۇلەيماني 3 قاڭتاردا باعداتتا اقش-تىڭ اۋە شابۋىلى كەزىندە قازا تاپقان. وسىدان كەيىن تەگەران مەن ۆاشينگتوننىڭ اراسى تىم ۋشىعىپ كەتكەن. ترامپ 8 قاڭتارداعى مالىمدەمەسىندە تەگەراندى “حالىقارالىق تەرروريزمدى قولداپ وتىر” دەپ ايىپتاپ، “يرانعا سالىناتىن سانكتسيا كۇشەيەتىنىن” مالىمدەدى. ترامپ ءوز سوزىندە “قولى قانعا مالىنعان

  • ترامپ ەگەر تەگەران سوققى بەرسە، يراننىڭ 52 نىسانىنا شابۋىل جاسايتىنىن ەسكەرتتى

    اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ. اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ ەگەر تەگەران امەريكالىق نىساندارعا سوققى بەرسە، يراننىڭ 52 نىسانىنا “وتە تەز ءارى كۇشتى” سوققى جاسايتىنىن ەسكەرتتى. “يران اقش-تىڭ كەيبىر نىساندارىنا شابۋىل جاسايتىنى تۋرالى اشىق ايتىپ جاتىر. ولار بىزدەن الەمدى تەرروريستەن قۇتقارعانىمىز ءۇشىن كەك العىسى كەلەدى. ول [گەنەرال كاسەم سۋلەيماني] باسقا ادامداردى ايتپاعاندا بۇعان دەيىن امەريكالىق ساربازدى ءولتىرىپ، وتە كوپ ادامدى جارالادى. ونىڭ قولىنان زارداپ شەككەندەر اراسىندا شەرۋگە شىققاندار دا بار” دەپ جازدى 4 قاڭتاردا ترامپ Twitter-دەگى پاراقشاسىندا. ونىڭ ايتۋىنشا، كاسەم سۋلەيمانيدىڭ باعداتتاعى اقش ەلشىلىگىندەگى شابۋىلعا قاتىسى بار جانە وزگە دە نىساندارعا قوسىمشا شابۋىل جاساۋعا تىرىسقان. “يران ۇزاق جىلدار بويى تەك پروبلەما جاساۋمەن بولدى. بۇل ولارعا ەسكەرتۋ بولسىن: ەگەر يران امەريكالىقتار مەن امەريكالىق

  • داۋدىڭ باسى داەش-تەن 2

    Eldes Orda ەستەرىڭىزدە بولسا وتكەن جىلدىڭ قازان ايىندا اتالمىش تاقىرىپ اياسىندا العاشقى پوستىمدى جاريالاعان ەدىم. ودان بەرى ءبىر جىلدىڭ كولەمىندە ايماقتىق ستراتەگيالىق ساياساتتا كوپ وزگەرىستەر تۇبەگەيلى ورىن الىپ جاتىر… سيريا اۋماعىنداعى داەش-ءتىڭ نەگىزگى قارۋلى كۇشتەرى ءدال بۇگىنگى ۋاقىتتا اۋعانىستان ايماعىنا توپتالىپ بولىپ قالدى دەسەك تە بولادى. سيرياداعى داەش كۇشى سوڭعى كەزدەرى السىرەدى دە، نەگىزگى قارۋلى توپتار ورتالىق ازيانى بەتكە الىپ اۋعان توپىراعىنا اعىلىپ كەتە باردى. داەش-ءتىڭ سيريا اۋماعىنداعى وسى ءبىر ءولارا ءالسىز تۇسىن ءجىتى باقىلاپ وتىرعان قازاقستان “جۋسان” جوباسىن ۇيىمداستىرا قويدى دا وڭىردەگى قانداستارىمىزدى ەلگە اكەلىپ الدى. بىراق، مىنانى انىق ءبىلۋىمىز كەرەك، وڭىردەگى ساياسي ويىن بۇنىمەن بىتكەن جوق، وڭىردەگى ساياسي ويىن ەندى باستالۋى بەك مۇمكىن… 2017′دەن بەرى سيريا اۋماعىنان جانە

  • اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى دەۆيد حەيل نۇر-سۇلتانداعى سامميتكە قاتىسادى

    اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى دەۆيد حەيل. اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ساياسي ماسەلەلەر جونىندەگى ورىنباسارى دەۆيد حەيل 20-23 تامىز ارالىعىندا ورتالىق ازيا ەلدەرىنە رەسمي ساپارمەن كەلەدى. ساپاردىڭ نەگىزگى ماقساتى – 21 تامىزدا نۇر-سۇلتاندا وتەتىن ورتالىق ازياداعى بەس ەلدىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى جيىنىنا قاتىسۋ. س5+1 دەگەن اتاۋمەن بەلگىلى جيىن بارىسىندا حەيل قازاقستان، قىرعىزستان، وزبەكستان، تاجىكستان مەن تۇركىمەنستان سىرتقى ىستەر مينيسترلىكتەرى وكىلدەرىمەن كەلىسسوزدەر وتكىزەدى. “ولار ورتالىق ازياداعى قاۋىپسىزدىك، دامۋ جانە قارىم-قاتىناستى بىرلەسىپ نىعايتۋ جايىن تالقىلايدى” دەپ حابارلادى اقش مەملەكەتتىك دەپارتامەنتى 19 تامىزدا. س5+1 فورماتى 2015 جىلى قاراشادا اقش پەن ورتالىق ازيانىڭ بەس ەلى اراسىندا ەكونوميكالىق ينتەگراتسيانى دامىتۋ، قورشاعان ورتانى قورعاۋ مەن قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىن بىرلەسىپ شەشۋ ماقساتىندا قۇرىلعان. بۇعان قوسا حەيل قازاقستاننىڭ جوعارى لاۋازىمدى شەنەۋنىكتەرىمەن “ەكىجاقتى كەڭەيتىلگەن

  • اقش-تاليبان بەيبىت كەلىسىمى بەكىتىلۋگە شاق تۇر

    فرۋد بەجان مۋللا ابدۋل عاني بارادار (ورتادا) باستاعان تاليبان دەلەگاتسياسى كەلىسسوزدەن شىعىپ كeلەدى. ماسكەۋ، 30 مامىر 2019 جىل.  2001 جىلعى قىركۇيەكتىڭ 11-ءى جاسالعان تەراكتىلەردەن كەيىن اقش-تىڭ كارىنە ۇشىراپ، اۋعانستانداعى بيلىگىنەن ايىرىلسا دا، تاليبان ساياسي ويىنشى كۇيىندە تۇر. 2010 جىلعى كۇزدە اقش وكىلدەرى گەرمانيانىڭ ميۋنحەن قالاسىندا تاليباننىڭ جاس وكىلىمەن قۇپيا كەزدەستى. تايب اعا ەسىمدى سودىرلار توبىنىڭ ساياسي قاناتىنىڭ مۇشەسى اقش ديپلوماتتارىنا سوعىستى اياقتاۋ تۋرالى جول كارتاسىن كورسەتكەن. بۇل اقش-تىڭ تاليبانمەن ءبىرىنشى مارتە جولىعۋى ەمەس ەدى. اقش باستاعان باتىستىڭ اسكەري كواليتسياسى 2001 جىلى تاليبان رەجيمىن قۇلاتقالى بەرى سودىرلار ۆاشينگتونمەن قارىم-قاتىناس جولىن ىزدەي باستاعان. ەكى جاقتىڭ اسكەري جەتەكشىلەرى جۇزدەسكەن. بىراق 2010 جىلى گەرمانيا اراعايىن بولعان كەزدەسۋ قاقتىعىس ءۇشىن ماڭىزدى ءسات ەدى. – ءبىرىنشى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: