|  | 

جاھان جاڭالىقتارى

كاشميردە نە بولىپ جاتىر؟


كاشميردىڭ ۇندىستانعا تيەسىلى ايماعىنداعى نارازىلىق. 15 اقپان 2019 جىل.

كاشميردىڭ ۇندىستانعا تيەسىلى ايماعىنداعى نارازىلىق. 15 اقپان 2019 جىل. 

ءۇندىستان مەن پاكىستان اراسىندا كاشمير داۋى قايتا ۋشىقتى. ەكى ەل ديپلوماتتارىن كەرى شاقىرىپ الدى.

جانجال قالاي باستالدى؟

اقپاننىڭ 14-ءى كاشميردىڭ ۇندىستانعا تيەسىلى ايماعىنداعى پۋلۆاما قالاسىندا جارىلعىش زات سالىنعان كولىكتەگى جانكەشتى 70-تەن استام ۇندىستاندىق اسكەر مىنگەن اۆتوبۋسقا بارىپ سوعىلعان. جارىلىستان 45 ۇندىستاندىق اسكەري قىزمەتكەر مەرت بولدى. شابۋىلدى پاكىستاندا ورنالاسقان “جايش-ە-مۇحاممەد” (“مۇحاممەد پايعامباردىڭ اسكەرى”) يسلامشىل توبى موينىنا الدى.

شابۋىلعا ۇشىراعان اۆتوبۋستىڭ ماڭىندا جۇرگەن ۇندىستاندىق اسكەريلەر. 14 اقپان 2019 جىل.

شابۋىلعا ۇشىراعان اۆتوبۋستىڭ ماڭىندا جۇرگەن ۇندىستاندىق اسكەريلەر. 14 اقپان 2019 جىل.

ءۇندىستان تارابى جارىلىستى 20 جاستاعى كاشمير تۇرعىنى جاساعانىن حابارلادى. ال ءوز-ءوزىن جارعان جىگىتتىڭ اتا-اناسىنىڭ ايتۋىنشا، بالالارى ءۇش جىل بۇرىن ۇندىستاندىق اسكەريلەردەن تاياق جەپ، كەيىن ءدىني توپتارعا قوسىلعان. ءۇندىستان تارابى جانكەشتىنىڭ اكە-شەشەسىنىڭ ايتقانىنا قاتىستى پىكىر بىلدىرمەدى.

رەسمي دەلي بۇل شابۋىلعا پاكىستان بيلىگىنىڭ قاتىسى بار دەپ ايىپتادى. ءۇندىستان “جارىلىسقا پاكىستان ۇيىمداستىرعانىنا دالەلىمىز بار” دەپ مالىمدەدى.

“جايش-ە-مۇحاممەد” – پاكىستان اسكەرىنىڭ بالاسى. ولاردى پاكىستان اسكەرى باقىلاپ وتىر” دەدى ءۇندىستاننىڭ كاشمير ايماعىنداعى كومانديرى كانۆال دجيت دحيللون.

بىراق پاكىستان بۇل ايىپتاۋدى جوققا شىعاردى.

ۇندىستاننىڭ ارەكەتى

جارىلىستان كەيىن ءۇندىستان قالالارىندا نارازىلىق كۇشەيىپ، كوشەگە شىققاندار پاكىستاننىڭ تۋىن ورتەدى. ءۇندىستان پاكىستاننان كەلەتىن تاۋارلارعا كەدەن سالىعىن 200 پايىزعا ءوسىردى. بۇعان قوسا، پاكىستان ۇندىستانداعى ەلشىسىن كەڭەسۋ ءۇشىن ەلگە شاقىرىپ العان. ءۇندىستاننىڭ پاكىستانداعى ەلشىسى دە كەرى قايتقان.

ءۇندىستان پرەمەر-ءمينيسترى نارەندرا مودي پۋلۆاماداعى شابۋىلعا ءتيىستى جاۋاپ بەرىلەتىنىن ايتتى. ول ەل اسكەرىنە پاكىستان مەن ءۇندىستان شەكاراسىندا كەز كەلگەن اسكەري قيمىلعا رۇقسات بەردى.

اقپاننىڭ 17-ءسى كۇنى ءۇندى پوليتسياسى ۇندىستانعا قارايتىن كاشمير مەن دجاممۋ ايماعىندا 20 ادامدى تۇتقىنداعان. ال اقپاننىڭ 18-ءى كۇنى دجاممۋدا ءۇندىستان پوليتسەيلەرى مەن قارۋلى توپتار اراسىندا قاقتىعىس بولىپ، توعىز ادامنىڭ مەرت بولعانى حابارلاندى. قازا تاپقانداردىڭ بەسەۋى – ۇندىستاندىق اسكەري، بىرەۋى – تۇرعىن، ۇشەۋى – “جايش-ە-مۇحاممەد” توبىنىڭ مۇشەسى. اقپاننىڭ 19-ى كۇنگى اتىس كەزىندە مەرت بولعان جەرگىلىكتى تۇرعىننىڭ جەرلەۋ راسىمىندە كاشمير تۇرعىندارى نارازىلىققا شىقتى.

كاشميردە اتىس بولعان ايماقتا جۇرگەن ۇندىستاندىق اسكەريلەر. 18 اقپان 2019 جىل.

كاشميردە اتىس بولعان ايماقتا جۇرگەن ۇندىستاندىق اسكەريلەر. 18 اقپان 2019 جىل.

ءۇندىستاننىڭ كاشمير ايماعىنداعى كومانديرى كانۆال دجيت دحيللون: “كاشميردەگى انالاردان سۇرارىم، تەررورلىق توپتارعا قوسىلعان بالالارىڭىزدى كەرى قايتارىڭىزدار. ولار قارۋلارىن تاستاپ، بەرىلسىن. دۇرىس جولعا ءتۇسسىن. ايتپەسە قارۋ كوتەرگەندەردىڭ بارلىعى اجال قۇشادى” دەدى.

پاكىستان بيلىگى نە دەدى؟

پاكىستان پرەمەر-ءمينيسترى يمران حان شابۋىلدى ۇيىمداستىرۋشىلار تابىلسا، جازالاۋعا دايىن ەكەنىن مالىمدەدى.

“ەگەر بۇل شابۋىلعا پاكىستاندىق تاراپتىڭ قاتىسى بار ەكەنىنە دالەل بولسا، بىزگە بەرىڭىزدەر. ءبىز شارا قولدانامىز” دەدى حان.

پاكىستان پرەمەر-ءمينيسترى بۇل ماسەلەنى جانجالسىز شەشۋگە شاقىردى. دەگەنمەن حان “ەگەر ءۇندىستان قانداي دا ءبىر شابۋىل جاساسا، پاكىستان قاراپ وتىرمايتىنىن” مالىمدەدى.

نارازىلار يمران حاننىڭ سۋرەتىن ورتەپ جاتىر. ءۇندىستان، 17 اقپان 2019 جىل.

نارازىلار يمران حاننىڭ سۋرەتىن ورتەپ جاتىر. ءۇندىستان، 17 اقپان 2019 جىل.

1947 جىلى ءۇندىستان مەن پاكىستان ۇلىبريتانيادان تاۋەلسىزدىك العان. سول ۋاقىتتا حالقىنىڭ 70 پايىزىن مۇسىلماندار قۇرايتىن كاشمير ايماعىنىڭ ماحارادجاسى (جەرگىلىكتى باسقارۋشى) حاري سينگح ۇندىستانعا قوسىلۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان. وسى شەشىمنەن كەيىن 1947 جىلى كاشميردە پاكىستان مەن ءۇندىستان اراسىندا سوعىس باستالىپ، ەكى جىلدان كەيىن – 1949 جىلى بۇۇ بۇل ايماقتى ءۇندىستان مەن پاكىستانعا ءبولىپ بەرگەن.

1965 جىلى تامىز-قىركۇيەكتە كاشمير شەكاراسىندا ەكى ەل اراسىندا ەكىنشى رەت سوعىس باستالدى. بۇل سوعىسقا دا بۇۇ ارالاسىپ، قاقتىعىس توقتاعان.

دجاممۋ مەن كاشمير شتاتىندا ءۇندىستاننان تاۋەلسىزدىك الۋدى نە پاكىستانعا قوسىلۋدى قالايتىن سەپارتيستىك توپتار بار.

Reuters, AFP اقپارات اگەنتتىكتەرىنىڭ دەرەكتەرى نەگىزىندە دايىندالدى

Related Articles

  • اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى دەۆيد حەيل نۇر-سۇلتانداعى سامميتكە قاتىسادى

    اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى دەۆيد حەيل. اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ساياسي ماسەلەلەر جونىندەگى ورىنباسارى دەۆيد حەيل 20-23 تامىز ارالىعىندا ورتالىق ازيا ەلدەرىنە رەسمي ساپارمەن كەلەدى. ساپاردىڭ نەگىزگى ماقساتى – 21 تامىزدا نۇر-سۇلتاندا وتەتىن ورتالىق ازياداعى بەس ەلدىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى جيىنىنا قاتىسۋ. س5+1 دەگەن اتاۋمەن بەلگىلى جيىن بارىسىندا حەيل قازاقستان، قىرعىزستان، وزبەكستان، تاجىكستان مەن تۇركىمەنستان سىرتقى ىستەر مينيسترلىكتەرى وكىلدەرىمەن كەلىسسوزدەر وتكىزەدى. “ولار ورتالىق ازياداعى قاۋىپسىزدىك، دامۋ جانە قارىم-قاتىناستى بىرلەسىپ نىعايتۋ جايىن تالقىلايدى” دەپ حابارلادى اقش مەملەكەتتىك دەپارتامەنتى 19 تامىزدا. س5+1 فورماتى 2015 جىلى قاراشادا اقش پەن ورتالىق ازيانىڭ بەس ەلى اراسىندا ەكونوميكالىق ينتەگراتسيانى دامىتۋ، قورشاعان ورتانى قورعاۋ مەن قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىن بىرلەسىپ شەشۋ ماقساتىندا قۇرىلعان. بۇعان قوسا حەيل قازاقستاننىڭ جوعارى لاۋازىمدى شەنەۋنىكتەرىمەن “ەكىجاقتى كەڭەيتىلگەن

  • اقش-تاليبان بەيبىت كەلىسىمى بەكىتىلۋگە شاق تۇر

    فرۋد بەجان مۋللا ابدۋل عاني بارادار (ورتادا) باستاعان تاليبان دەلەگاتسياسى كەلىسسوزدەن شىعىپ كeلەدى. ماسكەۋ، 30 مامىر 2019 جىل.  2001 جىلعى قىركۇيەكتىڭ 11-ءى جاسالعان تەراكتىلەردەن كەيىن اقش-تىڭ كارىنە ۇشىراپ، اۋعانستانداعى بيلىگىنەن ايىرىلسا دا، تاليبان ساياسي ويىنشى كۇيىندە تۇر. 2010 جىلعى كۇزدە اقش وكىلدەرى گەرمانيانىڭ ميۋنحەن قالاسىندا تاليباننىڭ جاس وكىلىمەن قۇپيا كەزدەستى. تايب اعا ەسىمدى سودىرلار توبىنىڭ ساياسي قاناتىنىڭ مۇشەسى اقش ديپلوماتتارىنا سوعىستى اياقتاۋ تۋرالى جول كارتاسىن كورسەتكەن. بۇل اقش-تىڭ تاليبانمەن ءبىرىنشى مارتە جولىعۋى ەمەس ەدى. اقش باستاعان باتىستىڭ اسكەري كواليتسياسى 2001 جىلى تاليبان رەجيمىن قۇلاتقالى بەرى سودىرلار ۆاشينگتونمەن قارىم-قاتىناس جولىن ىزدەي باستاعان. ەكى جاقتىڭ اسكەري جەتەكشىلەرى جۇزدەسكەن. بىراق 2010 جىلى گەرمانيا اراعايىن بولعان كەزدەسۋ قاقتىعىس ءۇشىن ماڭىزدى ءسات ەدى. – ءبىرىنشى

  • ومۋربەك بابانوۆ بىشكەككە ورالدى

    ومۋربەك بابانوۆ بىشكەك اۋەجايىندا. 9 تامىز 2019 جىل.  «رەسپۋبليكا» پارتياسىنىڭ ليدەرى ومۋربەك بابانوۆ 8 تامىزدا بىشكەككە ۇشىپ كەلدى. بۇل تۋرالى «ماناس» اۋەجايىندا جۇرگەن ازاتتىقتىڭ قىرعىز قىزمەتىنىڭ ءتىلشىسى حابارلادى. 8 تامىزدا «رەسپۋبليكا» پارتياسى مالىمدەمە جاساپ، ەلدىڭ قازىرگى پرەزيدەنتى سوورونباي جەەنبەكوۆ پەن ەكس-پرەزيدەنت المازبەك اتامباەۆتى «ماسەلەنى بەيبىت ءارى زاڭ جولىمەن، كەلىسسوزدەرمەن شەشۋگە» شاقىرعان. بابانوۆ 2017 جىلى پرەزيدەنت سايلاۋىنا ءتۇسىپ، جەەنبەكوۆتەن جەڭىلگەن. كەيىن ول ساياسي كارەراسىنىڭ اياقتالعانىن ايتىپ، ەلدەن كەتكەن. ول ماسكەۋدە بولعان. 8 تامىزدا قىرعىزستان مەملەكەتتىك ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى بابانوۆ ەلگە ورالعان جاعدايدا جاۋاپقا تارتىلاتىنىن مالىمدەگەن. كوميتەت بابانوۆقا قاتىستى ەكى قىلمىستىق ءىس تەرگەلىپ جاتقانىن دا حابارلادى. 8 تامىزدا قىرعىزستاننىڭ كۇشتىك قۇرىلىمدارى كوي-تاشتا جۇرگىزگەن ەكىنشى وپەراتسيادان كەيىن ەلدىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى المازبەك اتامباەۆتى ۇستادى.​ 27 ماۋسىمدا

  • پرەزيدەنت جەەنبەكوۆ اتامباەۆ ءىسى تۋرالى العاش رەت پىكىر ءبىلدىردى

    قىرعىزستان پرەزيدەنتى سوورونباي جەەنبەكوۆ.  قىرعىزستان پرەزيدەنتى سوورونباي جەەنبەكوۆ بۇرىنعى پرەزيدەنت المازبەك اتامباەۆ ءىسى تۋرالى پىكىر ءبىلدىردى. شۋ وبلىسىندا 31 شىلدەدە وتكەن تۇرعىندارمەن كەزدەسۋ كەزىندە جۋرناليستەر سۇراعىنا جاۋاپ بەرگەن پرەزيدەنت “اتامباەۆتىڭ ءىسى زاڭ اياسىندا شەشىلۋى كەرەك. بارلىق ادام زاڭعا باعىنۋى ءتيىس” دەدى. “قىرعىزستاندىقتاردىڭ اتامباەۆ ىسىنە قاتىستى مەنى نە دەر ەكەن دەپ وتىرعانىن بىلەمىن. اتامباەۆقا قاتىستى بولىپ جاتقان وقيعا، ونىڭ تەرگەۋگە شاقىرىلۋى – زاڭدى قۇبىلىس. قۇقىقتىق مەملەكەتتە زاڭ اياسىندا عانا ارەكەت ەتۋ كەرەك. ادام كىم بولسا دا، بۇرىنعى پرەزيدەنت پە، شەنەۋنىك پە، اسكەري نە قاراپايىم قىزمەتكەر مە – زاڭ الدىندا ءبارىمىز تەڭبىز، ءبارىمىز زاڭعا باعىنۋىمىز كەرەك. سوندا عانا ەل داميدى. اتامباەۆتىڭ ءىسى دە قىرعىزستان زاڭناماسىنىڭ اياسىندا شەشىلۋى كەرەك” دەدى جەەنبەكوۆ. بۇل –

  • ترامپ: يران سوعىس اشسا، ءوز تۇبىنە جەتەدى

    اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ.  19 مامىردا اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ يرانعا سوعىس اشپاۋدى قاتاڭ ەسكەرتتى. ترامپ ءوزىنىڭ Twitter پاراقشاسىنا “يران سوعىسقىسى كەلسە، ءوز تۇبىنە ءوزى جەتەدى. بۇدان بىلاي اقش-قا قوقان-لوققى كورسەتۋشى بولماڭدار!” دەپ جازدى ترامپ تەگەرانعا قاراتا. اقش-تىڭ مالىمدەۋىنشە، تەگەران پارسى شىعاناعىندا قايىقتارعا زىمىراندارىن ورنالاستىرىپ، بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ جاعالاۋىندا ءتورت كەمەنى اتقىلاعان. يران مۇنى جوققا شىعاردى. مۇنداي جازبا جاريالاماستان بىرەر كۇن بۇرىن ترامپ اقش-تىڭ يرانعا قىسىمى داۋعا ۇلاسىپ كەتكەنىن قالامايتىنىن ايتقان. 16 مامىردا پرەزيدەنت “اقش سوعىسقا دايىندالىپ جاتىر ما؟” دەگەن جۋرناليستەر سۇراعىنا “دايىندالىپ جاتقان جوق دەپ ۇمىتتەنەمىن” دەپ جاۋاپ بەرگەن. تەگەران دا يران بيلىگىنىڭ “سوعىستى قالامايتىنىن” ايتقان. ەكى اپتا بۇرىن ۆاشينگتون پارسى شىعاناعىنا “اۆراام لينكولن” زىمىران تاسىعىش ۇشاقتارىن قوندىرعان. اقش يرانعا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: